Multi-cropping : बहुपीक पद्धतीने शेतकऱ्यांची आर्थिक घडी बदलणार !
ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला नवा श्वास महाराष्ट्रातील शेतकरी वर्ग गेल्या काही दशकांपासून एकाच पिकावर अवलंबून राहिल्यामुळे आर्थिक संकटात सापडत होता. हवामानातील अनिश्चितता, बाजारभावातील चढ-उतार आणि उत्पादन खर्चातील वाढ यामुळे शेतकऱ्यांची आर्थिक स्थिती डळमळीत झाली होती. अशा परिस्थितीत बहुपीक पद्धती (Multi-Cropping System) ही संकल्पना ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला नवा श्वास देणारी ठरली आहे. या पद्धतीत शेतकरी एकाच शेतात विविध पिके […]
intensive goat farming : तीव्र शेळीपालनातून ग्रामीण कुटुंबांचा स्वावलंबी प्रवास , वाचा सविस्तर …
ग्रामीण अर्थकारणातील शेळीपालनाचे स्थान ग्रामीण भागातील शेतकऱ्यांसाठी शेळीपालन हा केवळ पूरक व्यवसाय राहिलेला नाही, तर तो आता स्वावलंबनाचा आधारस्तंभ ठरत आहे. कमी भांडवल, कमी जागा आणि कमी खर्चात सुरू करता येणारा हा व्यवसाय शेतकऱ्यांना आर्थिक स्थैर्य देतो. शेळीचे दूध, मांस, खत आणि पिल्लांची विक्री यामुळे शेतकऱ्यांना वर्षभर उत्पन्न मिळते. विशेषतः तीव्र शेळीपालन पद्धतीमुळे उत्पादनक्षमता वाढते […]
Grapes and lemons : उन्हाळ्याची लाट , द्राक्ष-लिंबांना वाढती मागणी !
महाराष्ट्रात उन्हाळ्याची तीव्रता दिवसेंदिवस वाढत असून, ग्रामीण व शहरी भागात पाण्याची टंचाई, उष्णतेचा प्रकोप आणि आरोग्याच्या समस्या यामुळे शीतल व पौष्टिक फळांना मोठी मागणी निर्माण झाली आहे. विशेषतः द्राक्षे व लिंबू यांची मागणी बाजारात झपाट्याने वाढत आहे. व्यापारी, शेतकरी आणि ग्राहक या तिन्ही स्तरांवर या मागणीचा परिणाम जाणवत असून, दरवाढीपासून ते पुरवठा व्यवस्थेपर्यंत अनेक बदल […]
farmer loan waiver : शेतकरी कर्जमाफी कशी असावी ?
कर्जमाफीची गरज भारतीय शेती ही अजूनही पावसावर अवलंबून आहे. नैसर्गिक आपत्ती, बाजारभावातील चढ-उतार, उत्पादन खर्चातील वाढ आणि शेतीसाठी आवश्यक भांडवलाची कमतरता यामुळे शेतकरी कर्ज घेण्यास भाग पडतो. अनेकदा हे कर्ज फेडणे अशक्य होते आणि शेतकरी आर्थिक संकटात सापडतो. अशा वेळी सरकारकडून जाहीर होणारी कर्जमाफी योजना शेतकऱ्यांना तात्पुरता दिलासा देते. पण प्रश्न असा आहे की ही […]
Red pink carrots : लाल गुलाबी गाजराने भांडगावचे नाव राज्यभर उजळले , वाचा सविस्तर …
धाराशिव जिल्ह्यातील परांडा तालुक्यातील भांडगाव हे गाव लालसर-गुलाबी रंग असलेल्या, गोडवा जपणाऱ्या देशी गाजरामुळे विशेष प्रसिद्ध झाले आहे. गावातील शेतकरी पिढ्यानपिढ्या चालत आलेल्या या बियाण्याचा वारसा जतन करत आहेत. व्यापारी आणि ग्राहक यांच्याकडून याच गाजराला नेहमीच पहिली पसंती मिळते. कमी खर्चात हमखास चांगले उत्पादन देणाऱ्या या पिकामुळे भांडगावच्या शेतकऱ्यांचे अर्थकारण उंचावले असून, त्यांच्या शेतीला नवा […]
vineyard farmers : हवामान बदलाशी जुळवून घेत द्राक्षबागेतील शेतकऱ्यांची उपाययोजना …
हवामान बदलाशी जुळवून घेत द्राक्षबागेतील शेतकऱ्यांची उपाययोजना … द्राक्ष शेती ही महाराष्ट्रातील अनेक शेतकऱ्यांसाठी उत्पन्नाचा महत्त्वाचा आधार आहे. परंतु वातावरणातील बदल, ऋतुमानातील अनिश्चितता आणि हवामानातील तीव्रता यामुळे द्राक्ष बागेतील उत्पादनावर मोठा परिणाम होतो. योग्य वेळी योग्य उपाययोजना केल्यास शेतकरी द्राक्ष बागेतील नुकसान टाळू शकतात आणि उत्पादनाची गुणवत्ता टिकवून ठेवू शकतात. या लेखात आपण वातावरणानुसार द्राक्ष […]
Rural economy : आवळा ठरला ग्रामीण अर्थकारणाचा शाश्वत आधारस्तंभ , वाचा सविस्तर …
ग्रामीण भागातील शेतकरी आज विविध पिकांच्या प्रयोगातून शाश्वत उत्पन्नाचा शोध घेत आहेत. पारंपरिक शेतीतील अनिश्चितता, हवामानातील बदल, बाजारातील चढ-उतार यामुळे शेतकऱ्यांना स्थिर उत्पन्न मिळवणे कठीण झाले आहे. अशा परिस्थितीत आवळा हे फळ शेतकऱ्यांसाठी आशेचा किरण ठरत आहे. औषधी गुणधर्म, प्रक्रिया उद्योगातील मागणी आणि दीर्घकालीन टिकाऊपणा यामुळे आवळा आज शाश्वत उत्पन्नाचा स्रोत म्हणून ओळखला जात आहे. […]
Mulberry fruit : मलबेरी फळाचा नवा प्रयोग , गोडसर यशाची नोंद !
ग्रामीण भागातील शेतकऱ्यांनी केलेल्या नव्या प्रयोगामुळे मलबेरी फळाची गोडी वाढली असून हा प्रयोग कृषी क्षेत्रात चर्चेचा विषय ठरत आहे. प्रयोगाची पार्श्वभूमी मलबेरी म्हणजेच तुतीचे फळ हे पारंपरिकरित्या रेशीम उद्योगाशी जोडलेले आहे. तुतीच्या पानांचा वापर रेशीम किड्यांच्या पालनासाठी केला जातो. मात्र अलीकडच्या काळात शेतकऱ्यांनी या झाडांच्या फळांकडे लक्ष देण्यास सुरुवात केली आहे. मलबेरी फळे पोषणमूल्यांनी समृद्ध […]
Planting fruit trees : गावातील सांडपाण्याचा उपयोग करून ४० फळझाडांची यशस्वी लागवड !
गावातील सांडपाण्याचा योग्य वापर करून पर्यावरणपूरक उपक्रम राबविण्याचे उत्तम उदाहरण अलीकडेच सोलापूर जिल्ह्यातील हराळवाडी गावात पाहायला मिळाले. गावातील सांडपाणी वाया न घालवता त्यावर ४० फळझाडांची लागवड करण्यात आली असून हा प्रयोग शेतकरी व ग्रामस्थांसाठी प्रेरणादायी ठरत आहे. सांडपाण्याचा उपयोग सोलापूर जिल्ह्यातील हराळवाडी गावातील घरगुती वापरातून निर्माण होणारे सांडपाणी पूर्वी नाल्यांतून वाहून जात असे. त्यामुळे दुर्गंधी, […]
Shree Dairy Farm : पाटील बंधूंचा श्री डेअरी फार्म , ग्रामीण भागातील प्रेरणादायी यश…
सुरुवात व पार्श्वभूमी गावोगावच्या शेतकऱ्यांमध्ये दुग्ध व्यवसाय हा एक महत्त्वाचा आधारस्तंभ ठरत आहे. याच पार्श्वभूमीवर पाटील बंधूंनी स्थापन केलेला श्री डेअरी फार्म आज नावारूपाला आला आहे. सुरुवातीला केवळ काही गायी व मर्यादित उत्पादन असलेला हा फार्म, सातत्यपूर्ण मेहनत, आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर आणि शेतकरी बांधवांशी असलेली नाळ यामुळे आज एक आदर्श केंद्र म्हणून ओळखला जातो. विकासाची […]