Solar pump : केंद्र सरकारच्या माध्यमातून राबवली जाणारी “मागेल त्याला सौर कृषी पंप योजना” शेतकऱ्यांसाठी अत्यंत लाभदायक ठरत असून या योजनेअंतर्गत ३ एचपी, ५ एचपी आणि ७ एचपी क्षमतेचे सोलर पंप उपलब्ध करून दिले जातात. यामध्ये शेतकऱ्यांना सुमारे ९० टक्के अनुदान मिळते, त्यामुळे सर्वसाधारण शेतकऱ्यांना केवळ १० टक्के रक्कम भरावी लागते, तर अनुसूचित जाती व जमाती (SC/ST) प्रवर्गातील शेतकऱ्यांसाठी ही रक्कम फक्त ५ टक्के आहे. कमी खर्चात वीजेची शाश्वत सोय, सिंचनातील स्वावलंबन आणि उत्पादन खर्चात बचत असे अनेक फायदे देणारी ही योजना सध्या अर्ज प्रक्रियेसाठी खुली असून शेतकऱ्यांना मोठा आधार देणारी ठरत आहे.
उर्वरित रक्कम केंद्र व राज्य सरकारकडून अनुदानाच्या स्वरूपात दिली जाते, त्यामुळे शेतकऱ्यांवरील आर्थिक भार लक्षणीयरीत्या कमी होतो. शेतकऱ्यांनी भरायची १० टक्के रक्कम ही निवडलेल्या सोलर पंपच्या प्रकारावर व क्षमतेवर अवलंबून असते, मात्र ही रक्कम भरल्यानंतरच पंप बसवण्याची प्रत्यक्ष प्रक्रिया सुरू केली जाते. त्यामुळे अर्जदारांनी योग्य माहिती घेऊन वेळेत भरणा करणे आवश्यक ठरते, जेणेकरून योजनेचा लाभ सुरळीत आणि अडथळ्याविना मिळू शकतो.
या योजनेअंतर्गत सर्वसाधारण शेतकऱ्यांना सोलर पंपासाठी भरावी लागणारी रक्कम पंपाच्या क्षमतेनुसार निश्चित करण्यात आली आहे. ३ एचपी क्षमतेच्या सोलर पंपासाठी सुमारे १७ हजार ५०० ते १८ हजार रुपये, ५ एचपी क्षमतेच्या पंपासाठी २२ हजार ५०० रुपये, तर ७ एचपी क्षमतेच्या पंपासाठी २७ हजार रुपये इतकी रक्कम शेतकऱ्यांना स्वतः भरावी लागते. उर्वरित मोठा खर्च केंद्र व राज्य सरकारकडून अनुदानाच्या स्वरूपात दिला जात असल्याने अल्प गुंतवणुकीत शाश्वत वीज व सिंचनाची सोय उपलब्ध होते, जी दीर्घकालीन दृष्टीने शेतकऱ्यांसाठी फायदेशीर ठरते.
अशा प्रकारे सर्वसाधारण गटातील शेतकऱ्यांना पंपाच्या क्षमतेनुसार ठरावीक रक्कम भरावी लागते, तर अनुसूचित जाती व जमाती प्रवर्गातील शेतकऱ्यांना यापेक्षा कमी रक्कम भरून या योजनेचा लाभ घेता येतो. त्यामुळे आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटकांनाही सौर ऊर्जेवर आधारित सिंचनाची सोय सहज उपलब्ध होत असून शेती अधिक शाश्वत आणि स्वावलंबी बनण्यास मदत होते. योजनेबाबत सविस्तर माहिती, अर्ज प्रक्रिया किंवा मार्गदर्शनासाठी शेतकऱ्यांनी आपल्या जवळच्या महावितरण कार्यालयाला भेट देणे उपयुक्त ठरेल.
