Cow-based farming : गो आधारित शेती पद्धतीचा वारसा , आधुनिक काळातील शाश्वततेचा मार्ग !
भारतीय कृषी परंपरेत गाईला केवळ धार्मिक दृष्टिकोनातून नव्हे तर आर्थिक, सामाजिक आणि पर्यावरणीय दृष्टिकोनातूनही महत्त्वाचे स्थान आहे. “गो आधारित शेती” ही संकल्पना शतकानुशतके भारतीय शेतकऱ्यांच्या जीवनाचा अविभाज्य भाग राहिली आहे. गाईच्या शेण, मूत्र, दूध आणि त्यापासून तयार होणाऱ्या विविध पदार्थांचा वापर करून शेतकरी केवळ शेतीच नव्हे तर संपूर्ण ग्रामीण अर्थव्यवस्था चालवित होते. आजच्या रासायनिक खतांच्या […]
Bhausaheb Fundkar Fruit Garden : भाऊसाहेब फुंडकर फळबाग योजनेसाठी राज्य सरकारकडून ४३ कोटींचा अतिरिक्त निधी !
महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांसाठी दिलासा देणारी मोठी बातमी म्हणजे भाऊसाहेब फुंडकर फळबाग योजनेसाठी राज्य सरकारने आणखी ४३ कोटी रुपयांचा निधी मंजूर केला आहे. या निर्णयामुळे फळबाग लागवडीसाठी इच्छुक शेतकऱ्यांना आर्थिक मदत मिळणार असून, ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला नवा आधार मिळेल. कृषी क्षेत्रातील उत्पादनवाढ, शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढवणे आणि रोजगारनिर्मिती हे या योजनेचे प्रमुख उद्दिष्ट आहे. शेतकऱ्यांना दिलासा भाऊसाहेब फुंडकर फळबाग […]
Orange orchards : संत्रा बागेत संतुलित अन्यद्रव्ये सिचंनावर भर , वाचा सविस्तर …
संत्रा बागेतील उत्पादनक्षमता वाढवण्यासाठी संतुलित अन्यद्रव्ये सिचंनाला आता विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. महाराष्ट्रातील विदर्भ, मराठवाडा आणि खानदेश भागात संत्रा बागांची मोठ्या प्रमाणावर लागवड होते. परंतु गेल्या काही वर्षांत हवामानातील अनिश्चितता, जमिनीतील पोषणतत्वांची कमतरता आणि पाण्याचा अपुरा वापर यामुळे संत्रा बागेतील उत्पादनात चढ-उतार दिसून येत आहेत. यावर उपाय म्हणून कृषी तज्ज्ञांनी संतुलित अन्यद्रव्ये सिचंनावर भर […]
Guidance for farmers : नैसर्गिक पद्धतीने अंडी उबवणूक , शेतकऱ्यांसाठी पारंपरिक मार्गदर्शन !
ग्रामीण जीवनाशी निगडित एक महत्त्वाचा विषय गेल्या काही वर्षांत ग्रामीण भागात कुक्कुटपालनाचा वेगाने विस्तार होत आहे. अंडी उत्पादन ही केवळ व्यापारी गरज नसून अनेक शेतकरी कुटुंबांसाठी उपजीविकेचा आधार ठरत आहे. परंतु अंडी उबवणुकीसाठी कृत्रिम यंत्रणा (इन्क्युबेटर) वापरण्याऐवजी नैसर्गिक पद्धतीने उबवणूक करण्याची परंपरा अजूनही अनेक ठिकाणी टिकून आहे. या पद्धतीत कोंबडी स्वतः अंड्यांवर बसून उबवते आणि […]
Crops harvest : उन्हाळ्यात करा या पिकांची निवड, मिळेल भरघोस उत्पादन !
उन्हाळा हा काळ शेतकऱ्यांसाठी आव्हानात्मक असतो, कारण उष्णतेमुळे जमिनीतील ओलावा कमी होतो. तरीही काही पिके अशी आहेत जी या ऋतूत उत्तम वाढतात. त्यामध्ये भेंडी, कारले, दोडका, तुरे, लोकी, भिंडी, टोमॅटो, मिरची यांचा समावेश होतो. ही पिके उष्णतेला तोंड देतात आणि कमी पाण्यातही चांगले उत्पादन देतात. भेंडी ही उन्हाळ्यातील सर्वात लोकप्रिय भाजी आहे. तिचे उत्पादन ४० […]
Government ready : अन्नसुरक्षेसाठी सरकार सज्ज : गहू, मोहरी व MSP धोरण केंद्रस्थानी !
भारत सरकारने रबी हंगामातील गहू खरेदीसाठी १ एप्रिल २०२६ पासून अधिकृतपणे सुरुवात केली आहे. या वर्षीचे लक्ष्य तब्बल ७२ लाख मेट्रिक टन इतके ठेवण्यात आले असून, हे लक्ष्य पूर्ण करण्यासाठी केंद्र व राज्य सरकारे सज्ज झाली आहेत. गहू हा देशातील अन्नसुरक्षेचा कणा मानला जातो. सार्वजनिक वितरण प्रणाली (PDS) व राष्ट्रीय अन्न सुरक्षा कायद्यांतर्गत कोट्यवधी कुटुंबांना […]
Artificial intelligence : कृषी क्षेत्रात सौर ऊर्जेला कृत्रिम बुद्धिमत्तेची साथ , वाचा सविस्तर …
कृषी क्षेत्रात सौर ऊर्जेला कृत्रिम बुद्धिमत्तेची साथ , वाचा सविस्तर … प्रस्तावना भारतीय कृषी क्षेत्र आज एका महत्त्वाच्या वळणावर उभे आहे. पारंपरिक शेती पद्धतींना आधुनिक तंत्रज्ञानाची जोड मिळत असून, शेतकऱ्यांच्या जीवनमानात आमूलाग्र बदल घडविण्याची क्षमता निर्माण झाली आहे. सौर ऊर्जा ही स्वच्छ, नवीकरणीय आणि शाश्वत ऊर्जा स्त्रोत म्हणून आधीच शेतकऱ्यांच्या दैनंदिन जीवनात प्रवेश करत आहे. […]
Disease management : रेशीम कीटकांवरील रोग व्यवस्थापन ,शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाची माहिती !
रेशीम उद्योग हा ग्रामीण अर्थव्यवस्थेचा एक महत्त्वाचा आधारस्तंभ मानला जातो. महाराष्ट्रासह देशभरातील अनेक शेतकरी रेशीम कीटक पालन करून आपला उदरनिर्वाह करतात. मात्र, या कीटकांवर विविध प्रकारचे रोग आढळतात आणि योग्य व्यवस्थापन न केल्यास संपूर्ण उत्पादनावर परिणाम होतो. त्यामुळे शेतकऱ्यांनी रोगांची लक्षणे, कारणे आणि प्रतिबंधात्मक उपाय यांची माहिती ठेवणे अत्यावश्यक आहे. रोगांचे प्रकार आणि लक्षणे रेशीम […]
Guide for farmers : शेडनेट हाऊस उभारणीसाठी लागणारे कव्हरिंग साहित्य , शेतकऱ्यांसाठी मार्गदर्शक माहिती !
कृषी क्षेत्रात आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर वाढत चालला आहे. पारंपरिक शेतीसोबतच संरक्षित शेतीला (Protected Cultivation) मोठे महत्त्व प्राप्त होत आहे. यामध्ये शेडनेट हाऊस ही एक महत्त्वाची संकल्पना आहे. शेडनेट हाऊस म्हणजे पिकांना थेट सूर्यप्रकाश, वारा, पाऊस यापासून संरक्षण देणारी रचना. यासाठी लागणारे कव्हरिंग साहित्य योग्य प्रकारे निवडणे अत्यंत गरजेचे आहे. चुकीचे साहित्य वापरल्यास उत्पादनावर परिणाम होतो, […]
Farmers’ experiment : भुईमुगासह कांदा बीजोत्पादनात शेतकऱ्यांचा यशस्वी प्रयोग !
कांदा हा महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांसाठी जीवनरेखा मानला जातो. देशांतर्गत तसेच आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेत कांद्याला प्रचंड मागणी असते. मात्र, कांद्याचे बीजोत्पादन हे अत्यंत कौशल्यपूर्ण व जोखमीचे काम आहे. योग्य हवामान, जमिनीची निवड, पिकांची फेरपालट, तसेच पूरक पिकांची जोड यामुळेच बीजोत्पादन यशस्वी होते. यामध्ये उन्हाळी भुईमुगाचा समावेश केल्यास शेतकऱ्यांना दुहेरी फायदा मिळतो—कांद्याचे दर्जेदार बीज तयार होते आणि भुईमुगामुळे जमिनीची […]