land registered : ग्रामीण भागात जमीन हा सर्वात महत्त्वाचा मालमत्ता प्रकार मानला जातो. एखाद्या व्यक्तीच्या मृत्यूनंतर त्याच्या नावावर असलेली जमीन वारसांच्या नावावर करण्याची प्रक्रिया अनेकदा गुंतागुंतीची वाटते. मात्र, ही प्रक्रिया कायदेशीरदृष्ट्या स्पष्ट असून योग्य कागदपत्रे आणि वेळेत अर्ज केल्यास सहज पूर्ण होऊ शकते.
🏛️ प्रक्रिया कशी सुरू होते?
मृत व्यक्तीच्या नावावर असलेली जमीन आपल्या नावावर करण्यासाठी सर्वप्रथम मृत्यू प्रमाणपत्र मिळवणे आवश्यक आहे. त्यानंतर तहसील कार्यालय किंवा स्थानिक महसूल विभागाकडे वारस दाखला (Legal Heir Certificate) मिळवण्यासाठी अर्ज करावा लागतो. या अर्जासोबत मृत व्यक्तीचे मृत्यू प्रमाणपत्र, जमीन नोंदणी कागदपत्रे, वारसांचे ओळखपत्रे (आधारकार्ड, राशनकार्ड) जोडणे आवश्यक असते.
📑 पडताळणी व चौकशी
अर्ज दाखल झाल्यानंतर महसूल अधिकारी संबंधित कागदपत्रांची पडताळणी करतात. गावातील तलाठी व मंडळ अधिकारी प्रत्यक्ष चौकशी करून वारसांची संख्या, त्यांचे नाते, तसेच जमीन हक्काबाबत कोणताही वाद नाही याची खात्री करतात. जर वारसांमध्ये वाद असेल तर प्रक्रिया न्यायालयीन मार्गाने पुढे जाते, ज्यामुळे कालावधी वाढतो.
⏳ प्रक्रिया किती दिवसात पूर्ण होते?
सामान्यतः ही प्रक्रिया ३० ते ९० दिवसांच्या आत पूर्ण होते. कागदपत्रे अपूर्ण असतील किंवा वारसांमध्ये वाद असेल तर कालावधी आणखी वाढू शकतो. सर्व कागदपत्रे योग्य असल्यास, जमीन नोंदणीमध्ये मृत व्यक्तीचे नाव काढून वारसांचे नाव नोंदवले जाते. त्यानंतर सातबारा उताऱ्यावर (7/12 Extract) बदल करून त्याची नोंद ठेवणे आवश्यक आहे.
⚠️ महत्त्वाच्या सूचना
अर्ज वेळेत दाखल करणे अत्यावश्यक आहे.
सर्व वारसांची संमती असल्यास प्रक्रिया जलद होते.
जमीन आपल्या नावावर झाल्यानंतर सातबारा उताऱ्यावर बदल करून त्याची नोंद ठेवणे महत्त्वाचे आहे.
वाद असल्यास न्यायालयीन मार्गाने तो सोडवावा लागतो.
