Import of Urea : भारताची युरिया आयात दुपटीहून अधिक; देशांतर्गत उत्पादन घटल्याचा परिणाम…

Import of Urea : देशांतर्गत उत्पादनात झालेल्या घटेमुळे चालू आर्थिक वर्षाच्या पहिल्या आठ महिन्यांत भारताच्या युरिया आयातीत लक्षणीय वाढ नोंदवली गेली आहे. या कालावधीत सुमारे ७१.७ लाख टन युरियाची आयात करण्यात आली असून, ही मात्रा मागील तुलनेत दुपटीहून अधिक आहे. ही आकडेवारी देशातील कृषी गरजा पूर्ण करण्यासाठी परदेशी पुरवठ्यावर वाढत चाललेले अवलंबित्व स्पष्टपणे दर्शवते, तसेच स्वदेशी उत्पादन क्षमता बळकट करण्याची गरज अधोरेखित करते.

देशांतर्गत उत्पादनात झालेल्या घटेमुळे चालू आर्थिक वर्षाच्या पहिल्या आठ महिन्यांत भारताच्या युरिया आयातीत लक्षणीय वाढ नोंदवली गेली आहे. या कालावधीत सुमारे ७१.७ लाख टन युरियाची आयात करण्यात आली असून, ही मात्रा मागील तुलनेत दुपटीहून अधिक आहे. ही आकडेवारी देशातील कृषी गरजा पूर्ण करण्यासाठी परदेशी पुरवठ्यावर वाढत चाललेले अवलंबित्व स्पष्टपणे दर्शवते, तसेच स्वदेशी उत्पादन क्षमता बळकट करण्याची गरज अधोरेखित करते.

समन्वय साधून केलेल्या नियोजनामुळे विक्रीत वाढ साध्य झाली असली, तरी युरिया आणि डीएपीसारख्या प्रमुख खतांच्या आयातीवरील मोठ्या प्रमाणातील अवलंबित्व हे धोरणात्मक पुरवठा साखळी व्यवस्थापनाचे महत्त्व अधोरेखित करते, असे फर्टिलायझर असोसिएशन ऑफ इंडिया (एफएआय)चे अध्यक्ष एस. शंकरसुब्रमण्यम यांनी निवेदनात नमूद केले आहे. आकडेवारीनुसार, एकट्या नोव्हेंबर महिन्यात युरिया आयातीत ६८.४ टक्क्यांची वाढ होऊन ती १३.१ लाख टनांवर पोहोचली, तर मागील वर्षी याच महिन्यात ७.८ लाख टन युरिया आयात करण्यात आला होता. याच कालावधीत नोव्हेंबरमधील युरिया विक्रीत ४.८ टक्क्यांची वाढ होऊन ती ३७.५ लाख टनांपर्यंत पोहोचली, ज्यातून मागणीतील सातत्यपूर्ण वाढ स्पष्ट होते.

युरियासोबतच मातीसाठी आवश्यक असलेल्या डाय-अमोनियम फॉस्फेट (डीएपी) या खताच्या आयातीवरील अवलंबित्वही वाढत असल्याचे चित्र स्पष्ट झाले आहे. आर्थिक वर्ष २०२५-२६ मध्ये एप्रिल ते नोव्हेंबर या कालावधीत डीएपीची विक्री ७१.२ लाख टनांवर स्थिर राहिली असली, तरी एकूण पुरवठ्यात डीएपी आयातीचा वाटा ६७ टक्क्यांपर्यंत वाढला आहे, जो मागील वर्षी ५६ टक्के होता. याच कालावधीत देशांतर्गत डीएपी उत्पादनात ५.२ टक्क्यांची घट होऊन ते २६.८ लाख टनांपर्यंत खाली आले असून, पीक पोषण काळात खतांचा सुरळीत पुरवठा राखण्यासाठी आयातीवर भर देण्यात आल्याचे यातून दिसून येते. ही वाढती आयात भारताच्या धोरणात्मक पुरवठा व्यवस्थापनाची दिशा अधोरेखित करते, असे फर्टिलायझर असोसिएशन ऑफ इंडिया (एफएआय)ने नमूद केले आहे.