Mechanization Yojana :शेतीमध्ये आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर वाढवून शेतकऱ्यांचे श्रम व उत्पादन खर्च कमी करण्याच्या उद्देशाने राबविण्यात येणाऱ्या राज्य कृषी यांत्रिकीकरण योजनेला फुलंब्री तालुक्यात विक्रमी प्रतिसाद मिळाला आहे. मात्र यंत्रांची खरेदी करूनही अनेक शेतकरी अद्याप अनुदानाच्या प्रतीक्षेत असल्याने योजनेच्या अंमलबजावणीवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित होत आहे. तालुक्यात एकूण १०,३३८ शेतकऱ्यांनी ऑनलाइन अर्ज केले असून, त्यापैकी एकाच कुटुंबातील एकापेक्षा अधिक अर्ज असल्याने २६५ अर्ज रद्द करण्यात आले. उर्वरित अर्जांपैकी १,४३५ शेतकऱ्यांना यंत्र खरेदीसाठी पूर्वसंमती देण्यात आली, तर त्यातील ६२३ शेतकऱ्यांनी प्रत्यक्ष यंत्रांची खरेदी पूर्ण केली आहे; मात्र अनुदान वितरण रखडल्याने शेतकऱ्यांमध्ये नाराजी वाढत आहे.

यंत्र खरेदी केलेल्या शेतकऱ्यांपैकी ४७६ शेतकऱ्यांच्या यंत्रांची प्रत्यक्ष तपासणी (व्हेरिफिकेशन) पूर्ण झाली असतानाही अनुदान वितरणाची प्रक्रिया अत्यंत संथ गतीने सुरू आहे. आतापर्यंत केवळ ८४ शेतकऱ्यांच्या खात्यावर अनुदानाची रक्कम जमा झाली असून, उर्वरित ४७६ शेतकरी गेल्या काही महिन्यांपासून प्रतीक्षेत आहेत. अंदाजे ५ कोटी रुपयांचा निधी अद्याप प्रलंबित असल्याने, यंत्र खरेदीसाठी स्वतःचा निधी किंवा कर्जाचा आधार घेतलेल्या शेतकऱ्यांवरील आर्थिक ताण वाढत असल्याची तीव्र भावना व्यक्त केली जात आहे.

राज्य शासनामार्फत राबविण्यात येणारी राज्य कृषी यांत्रिकीकरण योजना ही शेतकऱ्यांचे कष्ट कमी करून शेतीची उत्पादकता वाढवण्याच्या उद्देशाने सुरू करण्यात आलेली महत्त्वाची योजना आहे. या योजनेंतर्गत ट्रॅक्टर, रोटाव्हेटर, पेरणी यंत्र, मळणी यंत्र, पॉवर टिलर, फवारणी यंत्र, कडबा कुट्टी यंत्र यांसारख्या आधुनिक कृषी अवजारांच्या खरेदीसाठी शेतकऱ्यांना ४० ते ५० टक्क्यांपर्यंत अनुदान दिले जाते, ज्यामुळे शेतीतील कामे अधिक कार्यक्षम, वेळेची बचत करणारी आणि खर्चिकदृष्ट्या परवडणारी ठरतात.

या योजनेअंतर्गत ट्रॅक्टरसाठी कमाल सव्वा लाख रुपयांपर्यंत अनुदान देण्याची तरतूद असून, अल्प व अत्यल्प भूधारक शेतकरी, अनुसूचित जाती-जमाती तसेच महिला शेतकऱ्यांना प्राधान्य दिले जाते. अर्ज प्रक्रिया महाडीबीटी पोर्टलद्वारे पूर्णपणे ऑनलाइन राबविण्यात येते. आधुनिक यंत्रांच्या वापरामुळे पेरणी, फवारणी व काढणीची कामे वेळेत पूर्ण होत असून मजुरांवरील अवलंबित्व कमी झाले आहे, त्यामुळे उत्पादन खर्चातही लक्षणीय बचत होत असल्याचे शेतकरी सांगतात. मात्र, यंत्रांमुळे शेती कामांना गती मिळत असली तरी अनुदानाची रक्कम वेळेत न मिळाल्याने अनेक शेतकरी आर्थिक अडचणीत सापडले असून अनुदानाच्या प्रतीक्षेची समस्या कायम असल्याचे चित्र आहे.

राज्य शासनामार्फत राबविण्यात येणारी राज्य कृषी यांत्रिकीकरण योजना ही शेतकऱ्यांचे कष्ट कमी करून शेतीची उत्पादकता वाढवण्यासाठी महत्त्वाची ठरते. या योजनेंतर्गत ट्रॅक्टर, रोटाव्हेटर, पेरणी यंत्र, मळणी यंत्र, पॉवर टिलर, फवारणी यंत्र, कडबा कुट्टी यंत्र यांसारख्या आधुनिक कृषी अवजारांच्या खरेदीसाठी ४० ते ५० टक्क्यांपर्यंत अनुदान दिले जाते, ज्यामुळे शेती अधिक कार्यक्षम, वेळेची बचत करणारी आणि खर्चिकदृष्ट्या परवडणारी होते.

• राज्य कृषी यांत्रिकीकरण योजनेला फुलंब्री तालुक्यात मोठा प्रतिसाद

• एकूण १०,३३८ शेतकऱ्यांचे ऑनलाइन अर्ज

• १,४३५ शेतकऱ्यांना यंत्र खरेदीसाठी पूर्वसंमती

• ६२३ शेतकऱ्यांनी प्रत्यक्ष यंत्र खरेदी पूर्ण केली

• ४७६ शेतकऱ्यांचे अनुदान अद्याप प्रलंबित

• आतापर्यंत फक्त ८४ शेतकऱ्यांना अनुदान वितरित

• सुमारे ५ कोटी रुपयांचा निधी रखडलेला

• यंत्रांमुळे शेती कामांना गती, मात्र अनुदान विलंबामुळे शेतकऱ्यांवर आर्थिक ताण