financial support for farmers : वर्षभर अळूला तयार केली बाजारपेठ , शेतकऱ्यांसाठी नवा आर्थिक आधार !
अळू (Colocasia) हे पीक महाराष्ट्रातील अनेक भागांत पारंपरिक पद्धतीने घेतले जाते. परंतु गेल्या काही वर्षांत या पिकाला संपूर्ण वर्षभर बाजारपेठ उपलब्ध करून देण्याचे प्रयत्न सुरू झाले आहेत. यामुळे शेतकऱ्यांना केवळ हंगामी उत्पन्नावर अवलंबून राहावे लागत नाही, तर सातत्याने आर्थिक आधार मिळतो. अळूचे उत्पादन व मागणी अळू हे पीक पावसाळ्यात मोठ्या प्रमाणावर घेतले जाते. याची पाने, […]
Farmers vegetables : भाज्यांची काढणी अन् तत्पश्चात प्रक्रिया , शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाचा टप्पा…
काढणीचा योग्य काळ ठरविणे भाज्यांचे उत्पादन घेणे ही शेतीतील एक महत्त्वाची प्रक्रिया आहे, पण त्याहूनही महत्त्वाचा टप्पा म्हणजे काढणीचा योग्य काळ ठरविणे. प्रत्येक भाजीपाला पिकाला त्याच्या वाढीच्या अवस्थेनुसार काढणीचा कालावधी ठरतो. उदाहरणार्थ, टोमॅटो पूर्णपणे लालसर झाल्यावर काढणी करावी, तर भोपळा, कारली, दोडका यांसारख्या भाज्या अर्धवट वाढीच्या अवस्थेतच बाजारात अधिक मागणी असतात. योग्य वेळी काढणी न […]
Sustainable Agriculture : माती परीक्षणाचे आधुनिक तंत्र , शाश्वत शेतीसाठी नवे मार्गदर्शन !
शेती ही भारतीय अर्थव्यवस्थेची कणा आहे. मात्र, जमिनीची सुपीकता, पोषणतत्त्वांची उपलब्धता आणि उत्पादनक्षमता यांचा पाया मातीच्या गुणवत्तेवरच अवलंबून असतो. पारंपरिक पद्धतींनी मातीची तपासणी करणे वेळखाऊ आणि मर्यादित ठरते. यामुळेच आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या साहाय्याने माती परीक्षणाची नवी दिशा निर्माण झाली आहे. या तंत्रामुळे शेतकऱ्यांना जमिनीतील पोषणतत्त्वांची अचूक माहिती मिळते आणि त्यावर आधारित खत व्यवस्थापन, पिकांची निवड, तसेच […]
Harvestable fruits : झाडावरील काढणीयोग्य फळे कशी ओळखावीत?शेतकऱ्यांसाठी मार्गदर्शक माहिती…
ग्रामीण भागातील शेतकरी व बागायतदारांसाठी फळांची योग्य वेळी काढणी हा अत्यंत महत्त्वाचा टप्पा असतो. चुकीच्या वेळी काढणी केल्यास फळांचा दर्जा, बाजारभाव आणि साठवण क्षमता यावर परिणाम होतो. त्यामुळे झाडावरील फळे कधी काढणीयोग्य झाली आहेत हे ओळखणे ही एक महत्त्वाची कला आहे. चला याबाबत सविस्तर माहिती पाहूया. फळांच्या रंगातील बदल फळे काढणीयोग्य झाली की त्यांच्या रंगात […]
Subsidy to farmers : शेतकऱ्यांना डिजिटल चलनात अनुदान , राज्य सरकारचा ऐतिहासिक निर्णय !
राज्य सरकारने नुकताच घेतलेला निर्णय म्हणजे शेतकऱ्यांना अनुदान थेट डिजिटल चलनाच्या स्वरूपात देणे हा आहे. पारंपरिक पद्धतीने रोख रक्कम किंवा बँक खात्यात जमा होणाऱ्या अनुदानाऐवजी आता शेतकऱ्यांना सुरक्षित, पारदर्शक आणि त्वरित व्यवहारक्षम डिजिटल चलन मिळणार आहे. या निर्णयामुळे ग्रामीण अर्थव्यवस्थेत मोठा बदल घडण्याची शक्यता आहे. डिजिटल चलनाचे फायदे व्यवहारात पारदर्शकता वाढेल; भ्रष्टाचाराला आळा बसेल. शेतकऱ्यांना […]
Aphidius colemanii : अॅफिडियस कोलेमनी हा मावा किडीवर नियंत्रण ठेवणारा अत्यंत उपयुक्त परजीवी !
अॅफिडियस कोलेमनी हा मावा किडीवर नियंत्रण ठेवणारा अत्यंत उपयुक्त परजीवी असून, शेतकऱ्यांसाठी जैविक नियंत्रणाचे प्रभावी साधन ठरत आहे. भाजीपाला, कापूस, मोहरी, तंबाखू यांसारख्या पिकांवरील मावा किडीचा प्रादुर्भाव कमी करण्यासाठी या परजीवीचा वापर वाढत आहे. अॅफिडियस कोलेमनी म्हणजे काय? अॅफिडियस कोलेमनी (Aphidius colemani) हा हायमेनॉप्टेरा गणातील ब्रॅकोनिडे कुळातील परजीवी कीटक आहे. हा परजीवी मावा किडीच्या शरीरात […]
Tomato crops : टोमॅटो पिकावर विषाणूजन्य रोगांचा विळखा , शेतकऱ्यांसाठी नियंत्रणाचे नवे मार्ग !
टोमॅटो पिकावर विषाणूजन्य रोगांचा विळखा , शेतकऱ्यांसाठी नियंत्रणाचे नवे मार्ग ! टोमॅटो हे महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांचे महत्त्वाचे नगदी पीक आहे. परंतु गेल्या काही वर्षांत विषाणूजन्य रोगांचा प्रादुर्भाव वाढत चालला आहे. विशेषतः टोमॅटो लीफ कर्ल व्हायरस, टोमॅटो मोज़ॅक व्हायरस आणि टोमॅटो यलो लीफ कर्ल व्हायरस यांसारख्या रोगांमुळे उत्पादनात मोठी घट होते. शेतकऱ्यांना यामुळे आर्थिक तोटा सहन करावा […]
Agriculture in Marathwada : मराठवाड्यातील शेतीसाठी हवामानानुकूल सुधारणा , उत्पादकतेचा नवा मार्ग !
मराठवाडा हा महाराष्ट्रातील शेतीप्रधान प्रदेश असून इथल्या शेतकऱ्यांना वारंवार दुष्काळ, अनियमित पाऊस, उष्णतेची तीव्रता आणि हवामानातील अस्थिरता यांचा सामना करावा लागतो. या पार्श्वभूमीवर उत्पादकता वाढवण्यासाठी हवामानानुकूल सुधारणा हा एक महत्त्वाचा विषय ठरत आहे. कृषी तज्ज्ञ, संशोधन संस्था आणि शासन यांचे प्रयत्न आता हवामानाशी सुसंगत शेती पद्धतीकडे वळत आहेत. हवामान बदल आणि मराठवाड्याची शेती मराठवाड्यातील हवामान […]
Milestones for farmers : उन्हाळी बाजरी पीक काढणीच्या अवस्थेत , शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाचे टप्पे !
उन्हाळी बाजरीचे महत्त्व उन्हाळी हंगामात घेतले जाणारे बाजरी पीक हे ग्रामीण भागातील शेतकऱ्यांसाठी अन्नसुरक्षेचे व आर्थिक स्थैर्याचे महत्त्वाचे साधन ठरते. महाराष्ट्रातील अनेक जिल्ह्यांत उन्हाळी बाजरीची लागवड केली जाते. या पिकाची वैशिष्ट्ये म्हणजे कमी पाण्यातही चांगली वाढ, उष्णतेला सहनशीलता आणि पोषणमूल्यांनी समृद्ध धान्य. बाजरीत प्रथिने, तंतुमय पदार्थ, लोह व कॅल्शियम मुबलक प्रमाणात असल्याने ग्रामीण जनतेच्या आहारात […]
Climate change : हवामान बदलाची छाया , पिकांच्या जैवरासायनिक प्रक्रियांवर गंभीर परिणाम !
हवामान बदल हा आजच्या काळातील सर्वात मोठा जागतिक प्रश्न ठरत आहे. वाढते तापमान, अनियमित पाऊस, दुष्काळ, पूर, उष्णतेच्या लाटा आणि कार्बन डायऑक्साइडचे वाढते प्रमाण यामुळे शेतीवर थेट परिणाम होत आहेत. पिकांच्या वाढीतील जैवरासायनिक प्रक्रिया म्हणजे प्रकाशसंश्लेषण, श्वसन, पोषणद्रव्यांचे शोषण, प्रथिनांची निर्मिती, तसेच हार्मोन्सचे संतुलन या सर्वांमध्ये बदल घडत आहेत. शेतकऱ्यांसाठी हा बदल केवळ उत्पादनात घट […]