Gerbera flower : जरबेरा फुलशेतीने बहरले आयुष्य , ग्रामीण अर्थकारणाला नवा रंग !

महाराष्ट्रातील ग्रामीण भागात शेती ही केवळ अन्नधान्यापुरती मर्यादित राहिली नाही, तर आता ती फुलशेतीच्या नव्या संकल्पनेतून शेतकऱ्यांच्या आयुष्याला नवा रंग देत आहे. विशेषतः जरबेरा फुलशेती ही आधुनिक शेतीतील एक महत्त्वाची दिशा ठरत आहे. आकर्षक रंग, दीर्घकाळ टिकणारी पाकळ्या आणि बाजारपेठेत वाढती मागणी यामुळे जरबेरा शेतकऱ्यांसाठी उत्पन्नाचे नवे दालन उघडत आहे. जरबेरा फुलशेतीची गरज व वैशिष्ट्ये […]
Rural economy : कुशल व्यवस्थापनातून शोभिवंत मत्स्यपालन , ग्रामीण अर्थकारणाला नवा आधार !

महाराष्ट्रातील ग्रामीण भागात मत्स्यपालन ही केवळ उपजीविकेची साधनं राहिली नाही, तर ती आता शोभिवंत मत्स्यपालनाच्या नव्या संकल्पनेतून एक आकर्षक व्यवसाय ठरत आहे. कुशल व्यवस्थापन, आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर आणि बाजारपेठेतील वाढती मागणी यामुळे मत्स्यपालन शेतकऱ्यांसाठी उत्पन्नाचे नवे दालन उघडत आहे. शोभिवंत मत्स्यपालनाची गरज पारंपरिक मत्स्यपालनात मुख्यतः खाद्य म्हणून वापरल्या जाणाऱ्या माशांचे उत्पादन केले जाते. परंतु शहरीकरण, […]
Raw cotton : कच्च्या कापूस गाठीचे तंत्र रोखेल कापसातील अशुद्धी , शेतकऱ्यांसाठी नवी दिशा !

कापूस हा महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांचा प्रमुख नगदी पीक आहे. परंतु कापसाच्या गाठींमध्ये येणाऱ्या अशुद्धीमुळे शेतकऱ्यांना बाजारपेठेत योग्य दर मिळत नाही. धूळ, पानांचे तुकडे, प्लास्टिक, धागे, माती यांसारख्या घटकांमुळे कापसाची गुणवत्ता कमी होते. यावर उपाय म्हणून आता कच्च्या कापूस गाठीचे आधुनिक तंत्र विकसित करण्यात आले आहे. हे तंत्र कापसातील अशुद्धी रोखून शेतकऱ्यांना अधिक दर मिळवून देण्यास मदत […]
Acidosis in cows : गाई, म्हशींतील आम्लविषाराची लक्षणे आणि उपाय , शेतकऱ्यांसाठी मार्गदर्शक माहिती…

आम्लविषार म्हणजे काय? गाई-म्हशींमध्ये पचनसंस्थेतील सर्वात महत्त्वाचा भाग म्हणजे रुमेन (पहिला पोटाचा भाग). येथे अन्नाचे सूक्ष्मजीवांद्वारे विघटन होते. परंतु जास्त प्रमाणात धान्य, मका, गूळ, भुसा किंवा स्टार्चयुक्त खाद्य दिल्यास रुमेनमध्ये आम्लाचे प्रमाण अचानक वाढते. यालाच आम्लविषार (Acidosis) म्हणतात. हा विकार हळूहळू किंवा अचानक होऊ शकतो. शेतकऱ्यांनी याकडे दुर्लक्ष केल्यास दूध उत्पादन घटते, जनावरांची भूक कमी […]
Protecting chickens : उष्माघातापासून कोंबड्यांचे संरक्षण , शेतकऱ्यांसाठी मार्गदर्शक माहिती !

वाढते तापमान आणि कोंबड्यांवरील परिणाम गेल्या काही वर्षांत हवामान बदलामुळे उन्हाळ्यातील तापमान सतत वाढत आहे. महाराष्ट्रासह देशभरातील पोल्ट्री उद्योगावर याचा गंभीर परिणाम होत आहे. कोंबड्यांना उष्माघाताचा धोका सर्वाधिक असतो कारण त्यांच्या शरीरात घामग्रंथी नसतात. त्यामुळे उष्णतेचा ताण वाढल्यास श्वसनाचा वेग वाढतो, पाण्याचे प्रमाण कमी होते आणि मृत्यूदर वाढतो. पोल्ट्री शेतकऱ्यांसाठी हा मोठा आर्थिक तोटा ठरतो. […]
Onion crop : कांदा पिकातील काढणीपश्चात रोग व्यवस्थापन,शेतकऱ्यांसाठी मार्गदर्शक माहिती …

कांदा पिकाचे महत्त्व कांदा हा महाराष्ट्रातील तसेच भारतातील सर्वात महत्त्वाचा नगदी पिकांपैकी एक आहे. नाशिक, पुणे, अहमदनगर, सोलापूर या जिल्ह्यांत मोठ्या प्रमाणावर कांद्याची लागवड केली जाते. देशांतर्गत बाजारपेठेसोबतच परदेशातही कांद्याची निर्यात होते. त्यामुळे काढणीपश्चात योग्य व्यवस्थापन न झाल्यास शेतकऱ्यांना मोठे आर्थिक नुकसान सहन करावे लागते. काढणीपश्चात रोगांची कारणे कांद्याच्या काढणीनंतर साठवणुकीदरम्यान अनेक रोगांचा प्रादुर्भाव होतो. […]
Information for farmers : आंबे पिकविण्याची स्वस्त, सुरक्षित पद्धत , शेतकऱ्यांसाठी मार्गदर्शक माहिती !

आंबा शेतीचे महत्त्व आंबा हा भारताचा ‘फळांचा राजा’ म्हणून ओळखला जातो. महाराष्ट्र, उत्तर प्रदेश, बिहार, आंध्र प्रदेश या राज्यांत आंब्याची मोठ्या प्रमाणावर लागवड केली जाते. आंब्याचे उत्पादन केवळ देशांतर्गत बाजारपेठेतच नव्हे तर परदेशातही मोठ्या प्रमाणावर निर्यात होते. त्यामुळे शेतकऱ्यांसाठी आंबा शेती ही आर्थिकदृष्ट्या फायदेशीर ठरते. मात्र, पारंपरिक पद्धतींमध्ये खर्च जास्त, रोग-कीड नियंत्रण कठीण आणि उत्पादनात […]
Important information for farmers : जनावरांतील प्रकाशसंवेदनशीलतेची लक्षणे आणि उपाय , शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाची माहिती !

प्रकाशसंवेदनशीलता म्हणजे काय? जनावरांमध्ये प्रकाशसंवेदनशीलता (Photosensitivity) ही एक गंभीर समस्या आहे जी प्रामुख्याने उन्हाळ्यात किंवा तीव्र सूर्यप्रकाशात दिसून येते. ही अवस्था तेव्हा उद्भवते जेव्हा जनावरांच्या शरीरात काही विशिष्ट रसायने किंवा चयापचय पदार्थ साचतात आणि ते सूर्यप्रकाशाशी प्रतिक्रिया देतात. यामुळे त्वचेवर सूज, लालसरपणा, जखमा, खाज सुटणे, तसेच उत्पादनक्षमतेत घट दिसून येते. वैज्ञानिक दृष्टिकोनातून पाहता, प्रकाशसंवेदनशीलता ही […]
El Nino effect : एल-निनोचा प्रभाव जानेवारी २०२७ पर्यंत,मे महिन्यात उष्णतेच्या लाटा तीव्र !

एल-निनो म्हणजे काय? एल-निनो हा प्रशांत महासागरातील हवामानाचा चक्र आहे, ज्यात समुद्राच्या पृष्ठभागाचे तापमान असामान्यरीत्या वाढते. यामुळे जागतिक पातळीवर पर्जन्यमान, तापमान व वाऱ्यांचे स्वरूप बदलते. २०२६–२७ मध्ये हा एल-निनो “सुपर एल-निनो” ठरू शकतो, ज्यामुळे २०२७ हे वर्ष सर्वात उष्ण वर्षांपैकी एक ठरण्याची शक्यता आहे. मे महिन्यातील उष्णतेच्या लाटा IMD च्या अंदाजानुसार मे महिन्यात हिमालयाच्या पायथ्याशी, […]
Successful farming : अभ्यासू वृत्तीतून खारपाणपट्ट्यात यशस्वी शेती , शेतकऱ्यांसाठी नवा मार्ग…

खारपाणपट्ट्यातील शेती ही महाराष्ट्रातील किनारी भागातील शेतकऱ्यांसाठी नेहमीच एक मोठे आव्हान राहिले आहे. जमिनीतील मीठाचे प्रमाण, पाण्याची कमतरता, तसेच हवामानातील अस्थिरता यामुळे या भागात पारंपरिक शेती करणे कठीण होते. मात्र गेल्या काही वर्षांत अभ्यासू वृत्ती, वैज्ञानिक दृष्टिकोन आणि नव्या तंत्रज्ञानाचा वापर करून अनेक शेतकऱ्यांनी या खारपाणपट्ट्यात यशस्वी शेतीचे मॉडेल तयार केले आहे. खारपाणपट्ट्याचे आव्हान खारपाणपट्ट्यातील […]