Sugar production : देशात साखर उत्पादनात महाराष्ट्र अव्वल , कसे ते वाचा सविस्तर …
महाराष्ट्राने पुन्हा एकदा देशातील साखर उत्पादनात आपले वर्चस्व सिद्ध केले आहे. यंदाच्या हंगामात राज्यातील साखर कारखान्यांनी विक्रमी प्रमाणात गाळप करून उत्पादनात आघाडी घेतली आहे. हवामानातील अनुकूलता, ऊस लागवडीतील वाढ, तसेच शेतकऱ्यांचा ऊस लागवडीकडे वाढता कल यामुळे महाराष्ट्राने उत्तर प्रदेश, कर्नाटक यांसारख्या पारंपरिक प्रतिस्पर्धी राज्यांना मागे टाकले आहे. ऊस लागवडीतील वाढ गेल्या काही वर्षांत महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांनी […]
Crop management : पिकातील अवशेषांचे व्यवस्थापन , शाश्वत शेतीकडे वाटचाल !
कृषी क्षेत्रात पिकानंतर उरलेले अवशेष – म्हणजेच काडीकचरा, पेंढा, पानं, मुळे, शेंगा, गवत इत्यादी – हे शेतकऱ्यांसाठी मोठे आव्हान ठरते. अनेकदा शेतकरी या अवशेषांना जाळून टाकतात, ज्यामुळे जमिनीतील सेंद्रिय घटक नष्ट होतात, हवेचे प्रदूषण वाढते आणि पर्यावरणावर गंभीर परिणाम होतो. परंतु योग्य व्यवस्थापन केल्यास हेच अवशेष शेतकऱ्यांसाठी ‘सोनं’ ठरू शकतात. पर्यावरणीय परिणाम पिकातील अवशेष जाळल्याने […]
Profitable farming : एकात्मिक पद्धतीतून ४५ एकरांवर फायदेशीर शेती , ग्रामीण भागासाठी आदर्श मॉडेल !
ग्रामीण भागातील शेतकरी आजही पारंपरिक शेतीवर अवलंबून आहेत. मात्र बदलत्या हवामान, बाजारपेठेतील चढ-उतार आणि उत्पादन खर्चामुळे शेतीतून नफा मिळवणे कठीण झाले आहे. अशा परिस्थितीत एकात्मिक शेती पद्धती (Integrated Farming System) ही शेतकऱ्यांसाठी आशेचा किरण ठरत आहे. नुकतेच पुणे जिल्ह्यातील एका शेतकऱ्याने ४५ एकरांवर एकात्मिक पद्धतीचा अवलंब करून केवळ उत्पादनातच नव्हे तर नफ्यातही उल्लेखनीय यश मिळवले […]
Cow-based farming : गो आधारित शेती पद्धतीचा वारसा , आधुनिक काळातील शाश्वततेचा मार्ग !
भारतीय कृषी परंपरेत गाईला केवळ धार्मिक दृष्टिकोनातून नव्हे तर आर्थिक, सामाजिक आणि पर्यावरणीय दृष्टिकोनातूनही महत्त्वाचे स्थान आहे. “गो आधारित शेती” ही संकल्पना शतकानुशतके भारतीय शेतकऱ्यांच्या जीवनाचा अविभाज्य भाग राहिली आहे. गाईच्या शेण, मूत्र, दूध आणि त्यापासून तयार होणाऱ्या विविध पदार्थांचा वापर करून शेतकरी केवळ शेतीच नव्हे तर संपूर्ण ग्रामीण अर्थव्यवस्था चालवित होते. आजच्या रासायनिक खतांच्या […]
Bhausaheb Fundkar Fruit Garden : भाऊसाहेब फुंडकर फळबाग योजनेसाठी राज्य सरकारकडून ४३ कोटींचा अतिरिक्त निधी !
महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांसाठी दिलासा देणारी मोठी बातमी म्हणजे भाऊसाहेब फुंडकर फळबाग योजनेसाठी राज्य सरकारने आणखी ४३ कोटी रुपयांचा निधी मंजूर केला आहे. या निर्णयामुळे फळबाग लागवडीसाठी इच्छुक शेतकऱ्यांना आर्थिक मदत मिळणार असून, ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला नवा आधार मिळेल. कृषी क्षेत्रातील उत्पादनवाढ, शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढवणे आणि रोजगारनिर्मिती हे या योजनेचे प्रमुख उद्दिष्ट आहे. शेतकऱ्यांना दिलासा भाऊसाहेब फुंडकर फळबाग […]
Orange orchards : संत्रा बागेत संतुलित अन्यद्रव्ये सिचंनावर भर , वाचा सविस्तर …
संत्रा बागेतील उत्पादनक्षमता वाढवण्यासाठी संतुलित अन्यद्रव्ये सिचंनाला आता विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. महाराष्ट्रातील विदर्भ, मराठवाडा आणि खानदेश भागात संत्रा बागांची मोठ्या प्रमाणावर लागवड होते. परंतु गेल्या काही वर्षांत हवामानातील अनिश्चितता, जमिनीतील पोषणतत्वांची कमतरता आणि पाण्याचा अपुरा वापर यामुळे संत्रा बागेतील उत्पादनात चढ-उतार दिसून येत आहेत. यावर उपाय म्हणून कृषी तज्ज्ञांनी संतुलित अन्यद्रव्ये सिचंनावर भर […]
Guidance for farmers : नैसर्गिक पद्धतीने अंडी उबवणूक , शेतकऱ्यांसाठी पारंपरिक मार्गदर्शन !
ग्रामीण जीवनाशी निगडित एक महत्त्वाचा विषय गेल्या काही वर्षांत ग्रामीण भागात कुक्कुटपालनाचा वेगाने विस्तार होत आहे. अंडी उत्पादन ही केवळ व्यापारी गरज नसून अनेक शेतकरी कुटुंबांसाठी उपजीविकेचा आधार ठरत आहे. परंतु अंडी उबवणुकीसाठी कृत्रिम यंत्रणा (इन्क्युबेटर) वापरण्याऐवजी नैसर्गिक पद्धतीने उबवणूक करण्याची परंपरा अजूनही अनेक ठिकाणी टिकून आहे. या पद्धतीत कोंबडी स्वतः अंड्यांवर बसून उबवते आणि […]
Crops harvest : उन्हाळ्यात करा या पिकांची निवड, मिळेल भरघोस उत्पादन !
उन्हाळा हा काळ शेतकऱ्यांसाठी आव्हानात्मक असतो, कारण उष्णतेमुळे जमिनीतील ओलावा कमी होतो. तरीही काही पिके अशी आहेत जी या ऋतूत उत्तम वाढतात. त्यामध्ये भेंडी, कारले, दोडका, तुरे, लोकी, भिंडी, टोमॅटो, मिरची यांचा समावेश होतो. ही पिके उष्णतेला तोंड देतात आणि कमी पाण्यातही चांगले उत्पादन देतात. भेंडी ही उन्हाळ्यातील सर्वात लोकप्रिय भाजी आहे. तिचे उत्पादन ४० […]
Government ready : अन्नसुरक्षेसाठी सरकार सज्ज : गहू, मोहरी व MSP धोरण केंद्रस्थानी !
भारत सरकारने रबी हंगामातील गहू खरेदीसाठी १ एप्रिल २०२६ पासून अधिकृतपणे सुरुवात केली आहे. या वर्षीचे लक्ष्य तब्बल ७२ लाख मेट्रिक टन इतके ठेवण्यात आले असून, हे लक्ष्य पूर्ण करण्यासाठी केंद्र व राज्य सरकारे सज्ज झाली आहेत. गहू हा देशातील अन्नसुरक्षेचा कणा मानला जातो. सार्वजनिक वितरण प्रणाली (PDS) व राष्ट्रीय अन्न सुरक्षा कायद्यांतर्गत कोट्यवधी कुटुंबांना […]
Artificial intelligence : कृषी क्षेत्रात सौर ऊर्जेला कृत्रिम बुद्धिमत्तेची साथ , वाचा सविस्तर …
कृषी क्षेत्रात सौर ऊर्जेला कृत्रिम बुद्धिमत्तेची साथ , वाचा सविस्तर … प्रस्तावना भारतीय कृषी क्षेत्र आज एका महत्त्वाच्या वळणावर उभे आहे. पारंपरिक शेती पद्धतींना आधुनिक तंत्रज्ञानाची जोड मिळत असून, शेतकऱ्यांच्या जीवनमानात आमूलाग्र बदल घडविण्याची क्षमता निर्माण झाली आहे. सौर ऊर्जा ही स्वच्छ, नवीकरणीय आणि शाश्वत ऊर्जा स्त्रोत म्हणून आधीच शेतकऱ्यांच्या दैनंदिन जीवनात प्रवेश करत आहे. […]