Disease management : रेशीम कीटकांवरील रोग व्यवस्थापन ,शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाची माहिती !
रेशीम उद्योग हा ग्रामीण अर्थव्यवस्थेचा एक महत्त्वाचा आधारस्तंभ मानला जातो. महाराष्ट्रासह देशभरातील अनेक शेतकरी रेशीम कीटक पालन करून आपला उदरनिर्वाह करतात. मात्र, या कीटकांवर विविध प्रकारचे रोग आढळतात आणि योग्य व्यवस्थापन न केल्यास संपूर्ण उत्पादनावर परिणाम होतो. त्यामुळे शेतकऱ्यांनी रोगांची लक्षणे, कारणे आणि प्रतिबंधात्मक उपाय यांची माहिती ठेवणे अत्यावश्यक आहे. रोगांचे प्रकार आणि लक्षणे रेशीम […]
Guide for farmers : शेडनेट हाऊस उभारणीसाठी लागणारे कव्हरिंग साहित्य , शेतकऱ्यांसाठी मार्गदर्शक माहिती !
कृषी क्षेत्रात आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर वाढत चालला आहे. पारंपरिक शेतीसोबतच संरक्षित शेतीला (Protected Cultivation) मोठे महत्त्व प्राप्त होत आहे. यामध्ये शेडनेट हाऊस ही एक महत्त्वाची संकल्पना आहे. शेडनेट हाऊस म्हणजे पिकांना थेट सूर्यप्रकाश, वारा, पाऊस यापासून संरक्षण देणारी रचना. यासाठी लागणारे कव्हरिंग साहित्य योग्य प्रकारे निवडणे अत्यंत गरजेचे आहे. चुकीचे साहित्य वापरल्यास उत्पादनावर परिणाम होतो, […]
Farmers’ experiment : भुईमुगासह कांदा बीजोत्पादनात शेतकऱ्यांचा यशस्वी प्रयोग !
कांदा हा महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांसाठी जीवनरेखा मानला जातो. देशांतर्गत तसेच आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेत कांद्याला प्रचंड मागणी असते. मात्र, कांद्याचे बीजोत्पादन हे अत्यंत कौशल्यपूर्ण व जोखमीचे काम आहे. योग्य हवामान, जमिनीची निवड, पिकांची फेरपालट, तसेच पूरक पिकांची जोड यामुळेच बीजोत्पादन यशस्वी होते. यामध्ये उन्हाळी भुईमुगाचा समावेश केल्यास शेतकऱ्यांना दुहेरी फायदा मिळतो—कांद्याचे दर्जेदार बीज तयार होते आणि भुईमुगामुळे जमिनीची […]
Revolution in solar : सौर निर्जलीकरणात क्रांती , कार्यक्षमता तिपटीने वाढली !
ऊर्जा क्षेत्रातील संशोधन संस्थांनी सौर निर्जलीकरण तंत्रज्ञानात क्रांतिकारी प्रगती साधली असून, कार्यक्षमता तिपटीने वाढविण्यात यश मिळवले आहे. या नव्या तंत्रज्ञानामुळे ग्रामीण भागातील पाणीटंचाई कमी करण्यास मोठी मदत होणार आहे. विशेषतः शेतीसाठी आवश्यक असलेले स्वच्छ पाणी, औद्योगिक वापरासाठी लागणारे शुद्ध पाणी आणि घरगुती गरजांसाठी सुरक्षित पाणी उपलब्ध करून देण्याच्या दृष्टीने ही कामगिरी ऐतिहासिक ठरली आहे. तंत्रज्ञानातील […]
Feeding management : उन्हाळ्यातील जनावरांचे आहार व्यवस्थापन ,वाचा सविस्तर …
उन्हाळा हा केवळ माणसांसाठीच नव्हे तर जनावरांसाठीही कठीण काळ ठरतो. तापमान वाढल्यामुळे जनावरांच्या शरीरातील पाण्याचे प्रमाण कमी होते, भूक मंदावते, दूध उत्पादन घटते आणि रोगप्रतिकारक शक्तीवरही परिणाम होतो. अशा परिस्थितीत शेतकऱ्यांनी जनावरांच्या आहार व्यवस्थापनाकडे विशेष लक्ष देणे आवश्यक आहे. योग्य आहार, पाणीपुरवठा आणि पोषणपूरक उपाययोजना केल्यास उन्हाळ्यातील आव्हाने सहज पेलता येतात. पाणीपुरवठा आणि थंडावा उन्हाळ्यात […]
Dairy industry : दुग्ध व्यवसायाचा उभारला देसाईंनी कोकणात आदर्श, वाचा सविस्तर …
कोकणातील पारंपरिक शेती व बागायती व्यवसायाला नवा आयाम देत देसाई कुटुंबाने दुग्ध व्यवसायात आदर्श निर्माण केला आहे. ग्रामीण भागातील शेतकऱ्यांना केवळ नारळ, आंबा किंवा भातावर अवलंबून राहावे लागते, अशी धारणा मोडून काढत त्यांनी आधुनिक तंत्रज्ञान, शिस्तबद्ध व्यवस्थापन आणि बाजारपेठेतील मागणी यांचा संगम साधला. आज त्यांच्या दुग्ध व्यवसायामुळे केवळ त्यांच्या गावातच नव्हे तर संपूर्ण कोकणात शेतकऱ्यांना […]
Climate change : हवामान बदलाचे वाढते संकट आणि उपायांची गरज, वाचा सविस्तर …
संकटाची तीव्रता जगभरात हवामान बदलाचे संकट दिवसेंदिवस तीव्र होत चालले आहे. तापमानातील असामान्य वाढ, पावसाच्या पद्धतीतील बदल, दुष्काळ, पूर, वादळे यांसारख्या नैसर्गिक आपत्तींची वारंवारता वाढली आहे. महाराष्ट्रासारख्या कृषिप्रधान राज्यात शेतकऱ्यांना याचा सर्वाधिक फटका बसतो. कधी पावसाचा अतिरेक तर कधी पावसाचा पूर्ण अभाव, यामुळे शेतीचे उत्पादन घटते आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्था डळमळते. जागतिक पातळीवरही समुद्राची पातळी वाढत […]
Increased multi-cropping : बहुपीक पद्धतीतून वाढविले उत्पन्नाचे स्रोत पहा सविस्तर …
बहुपीक पद्धतीतून वाढविले उत्पन्नाचे स्रोत पहा सविस्तर … प्रस्तावना भारतीय शेतीत पारंपरिक एकपीक पद्धतीला पर्याय म्हणून बहुपीक पद्धतीचा स्वीकार वाढत आहे. शेतकऱ्यांना हवामानातील अनिश्चितता, बाजारातील चढ-उतार आणि जमिनीच्या सुपीकतेतील घट यांचा सामना करावा लागत असताना बहुपीक पद्धती ही एक प्रभावी उपाययोजना ठरत आहे. एका हंगामात विविध पिके घेऊन शेतकरी केवळ जोखीम कमी करत नाहीत, तर […]
Mango export : गट शेतीतून आंबा निर्यात हब उभारणी शक्य…
महाराष्ट्रातील आंबा उत्पादक शेतकऱ्यांसाठी गट शेती हा एक नवा आशेचा किरण ठरत आहे. आंब्याची जागतिक मागणी वाढत असताना, लहान शेतकऱ्यांना स्वतंत्रपणे निर्यात करणे कठीण जाते. मात्र गट शेतीच्या माध्यमातून एकत्रित उत्पादन, दर्जा नियंत्रण, पॅकिंग व विपणन यंत्रणा उभारल्यास आंबा निर्यात हब निर्माण करणे शक्य आहे. आंबा उत्पादनातील संधी महाराष्ट्रातील कोकण व मराठवाडा भाग आंबा उत्पादनासाठी […]
Prime Minister’s : पंतप्रधान कार्यालयाने कृषी मंत्रालयाकडून मागवली खत आणि रसायनांची माहिती, केंद्र सरकारकडून उपाययोजना सुरु ?
भारतातील शेती क्षेत्रावर सध्या खत आणि रसायनांच्या उपलब्धतेचा गंभीर प्रश्न निर्माण झाला आहे. याच पार्श्वभूमीवर पंतप्रधान कार्यालयाने (PMO) कृषी मंत्रालयाकडून सविस्तर अहवाल मागवला आहे. या अहवालात देशभरातील खतांचा साठा, आयात-निर्यात स्थिती, रसायनांचा वापर, तसेच शेतकऱ्यांना होणाऱ्या अडचणींचा तपशील समाविष्ट असेल. या हालचालीमुळे केंद्र सरकार काही ठोस उपाययोजना आखण्याच्या तयारीत असल्याचे संकेत मिळत आहेत. खतांच्या तुटवड्याची […]