Sandalwood Farming : चंदन शेती गैरसमज, वास्तव आणि तंत्रज्ञानाची नवी दिशा !
चंदनाच्या झाडाला भारतीय संस्कृतीत विशेष स्थान आहे. धार्मिक विधींपासून ते औषधोपचार आणि सौंदर्यप्रसाधनांपर्यंत चंदनाचा वापर शतकानुशतकांपासून होत आला आहे. मात्र गेल्या काही वर्षांत चंदन शेती या संकल्पनेभोवती अनेक गैरसमज पसरले आहेत. काहींना वाटते की चंदनाची लागवड म्हणजे झटपट श्रीमंती मिळवण्याचा मार्ग, तर काहींना वाटते की सरकारकडून परवानगी मिळवणे अशक्य आहे. या लेखात आपण या गैरसमजांना […]
Agricultural Engineering : कृषी अभियांत्रिकी तून साधता येईल करिअर , तरुणांसाठी मार्गदर्शक !
आजच्या काळात शेती ही केवळ पारंपरिक पद्धतींवर आधारित राहिलेली नाही. आधुनिक तंत्रज्ञान, यंत्रसामग्री आणि वैज्ञानिक दृष्टिकोनामुळे शेतीत क्रांती घडत आहे. या बदलत्या परिस्थितीत कृषी अभियांत्रिकी हा अभ्यासक्रम तरुणांसाठी करिअर घडविण्याचा एक महत्त्वाचा मार्ग ठरतो. कृषी अभियांत्रिकी म्हणजे शेतीतील यंत्रसामग्री, सिंचन व्यवस्था, मृदा संवर्धन, ऊर्जा व्यवस्थापन आणि आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करून उत्पादनक्षमता वाढविण्याचे शास्त्र. अभ्यासक्रम व […]
Retain soil moisture : मृत आणि बंदिस्त सरींच्या मदतीने टिकवा शेतातील ओलावा , शेतकऱ्यांसाठी मार्गदर्शक !
पावसाळा हा शेतीसाठी जीवनदायी ऋतू असला तरी त्यातील पाणी व्यवस्थापन हे शेतकऱ्यांसाठी मोठे आव्हान असते. पावसाचे पाणी जमिनीत साठवून ठेवणे आणि त्याचा योग्य वापर करणे हे उत्पादनक्षमता वाढविण्यासाठी अत्यावश्यक आहे. यासाठी मृत सरी आणि बंदिस्त सरी या पारंपरिक पण प्रभावी पद्धतींचा वापर करून शेतातील ओलावा टिकवता येतो. मृत सरींचे महत्त्व मृत सरी म्हणजे शेतात तयार […]
Herbicides in cotton : कपाशीमध्ये उगवणपूर्व व उगवणपश्चात तणनाशक फवारणी !
कपाशी हे महाराष्ट्रातील प्रमुख नगदी पीक असून त्याच्या उत्पादनात तणनियंत्रणाला फार महत्त्व आहे. तणांमुळे पिकातील पोषणद्रव्ये, पाणी व सूर्यप्रकाशाचा स्पर्धात्मक वापर होतो, परिणामी उत्पादन घटते. योग्य वेळी उगवणपूर्व तणनाशक व उगवणपश्चात तणनाशक फवारणी केल्यास शेतकरी तणांवर नियंत्रण ठेवू शकतात आणि कपाशीचे उत्पादन वाढवू शकतात. उगवणपूर्व तणनाशकांचा वापर कपाशीची पेरणी झाल्यानंतर पण उगवण होण्यापूर्वी तणनाशकांचा वापर […]
Feeding livestock : पावसाळ्यात जनावरांना वैरण देताना घ्यावयाची काळजी ,शेतकऱ्यांसाठी मार्गदर्शक !
पावसाळा हा शेतीसाठी जीवनदायी ऋतू असला तरी जनावरांच्या आरोग्यासाठी अनेक आव्हाने घेऊन येतो. या काळात वैरण व्यवस्थापन योग्य पद्धतीने न केल्यास जनावरांना पचनाचे त्रास, रोगांचा प्रादुर्भाव आणि उत्पादनक्षमता घटण्याचा धोका असतो. त्यामुळे शेतकऱ्यांनी वैरण साठवण, देण्याची पद्धत, स्वच्छता आणि पोषण याकडे विशेष लक्ष देणे आवश्यक आहे. वैरण साठवण व संरक्षण पावसाळ्यातील सर्वात मोठे आव्हान म्हणजे […]
Fruit Crop Insurance : फळपीक विमा योजनेला ‘रिमोट सेन्सिंग’चा आधार,अर्ज भरण्याची मुदत १४ जुलैपर्यंत वाढली !
फळपीक विमा योजनेला ‘रिमोट सेन्सिंग’ तंत्रज्ञानाचा आधार मिळाला असून अर्ज भरण्याची अंतिम तारीख १४ जुलै २०२६ पर्यंत वाढवण्यात आली आहे. ही मुदतवाढ शेतकऱ्यांसाठी मोठा दिलासा ठरली असून संत्रा, द्राक्ष, लिंबू, पेरू, हळद, मोसंबी आणि चिकू या सात फळपिकांसाठी लागू आहे. महाराष्ट्रातील फळबागा असलेल्या शेतकऱ्यांसाठी केंद्र सरकारने दिलासा दिला आहे. खरीप २०२६ हंगामातील फळपीक विमा योजनेत […]
Fertilizer management : कपाशीच्या सघन लागवडीत खत व्यवस्थापन , जाणून घ्या संपूर्ण नियोजन !
कपाशी ही महाराष्ट्रातील प्रमुख नगदी पिकांपैकी एक असून शेतकऱ्यांच्या अर्थकारणात तिचे स्थान अत्यंत महत्त्वाचे आहे. पारंपरिक पद्धतीने कपाशीची लागवड मोठ्या क्षेत्रावर केली जाते, मात्र गेल्या काही वर्षांत सघन लागवड ही पद्धत लोकप्रिय होत आहे. कमी क्षेत्रात जास्त उत्पादन घेण्याचा उद्देश या पद्धतीत असतो. मात्र, सघन लागवड यशस्वी होण्यासाठी योग्य खत व्यवस्थापन आवश्यक आहे. चुकीचे खत […]
Pearl millet sowing : खानदेशात बाजरीची पेरणी सुरू, क्षेत्र स्थिर राहण्याचे संकेत !
खानदेशातील शेतकरी पावसाळ्याच्या आगमनानंतर पारंपरिक पिकांपैकी बाजरी पेरणीस सुरुवात करत आहेत. या वर्षी पावसाचे आगमन वेळेवर झाले असून, शेतकऱ्यांनी मोठ्या प्रमाणावर पेरणी केली आहे. कृषी विभागाच्या प्राथमिक आकडेवारीनुसार, या हंगामात बाजरीचे क्षेत्र मागील वर्षाच्या तुलनेत स्थिर राहण्याचे संकेत मिळत आहेत. बाजरीचे क्षेत्र व उत्पादन खानदेशात दरवर्षी बाजरीचे क्षेत्र सुमारे ३.५ ते ४ लाख हेक्टर इतके […]
precautions for farmers :- पावसाळ्यात जनावरांमध्ये फऱ्या रोगाचा वाढता धोका , शेतकऱ्यांनी घ्यावयाची खबरदारी !
पावसाळ्यात जनावरांमध्ये फऱ्या (ब्लॅक क्वार्टर) रोगाचा धोका सर्वाधिक असतो. हा रोग अतिशय वेगाने पसरतो आणि काही तासांतच जनावरांचा जीव घेऊ शकतो. वेळेवर लसीकरण, गोठ्याची स्वच्छता आणि लक्षणे ओळखून त्वरित उपचार करणे हेच शेतकऱ्यांसाठी सर्वात मोठे संरक्षण आहे. पावसाळा सुरू होताच ग्रामीण भागात जनावरांच्या आरोग्याशी संबंधित अनेक समस्या उद्भवतात. ओलसर माती, चिखल आणि चराईदरम्यान जमिनीत असलेले […]
Animal husbandry : सोयाबीन दूध नवजात करडांसाठी फायदेशीर ,आधुनिक पशुपालनातील नवा प्रयोग !
महाराष्ट्रातील ग्रामीण भागात पशुपालन हा शेतीसोबत महत्त्वाचा व्यवसाय मानला जातो. विशेषतः गायी‑म्हशींच्या पालनात नवजात करडांची काळजी घेणे हे शेतकऱ्यांसाठी मोठे आव्हान असते. पारंपरिक पद्धतीनुसार करडांना आईच्या दुधावर अवलंबून राहावे लागते. मात्र, अनेक वेळा आईचे दूध अपुरे पडते किंवा करडांना योग्य प्रमाणात पोषण मिळत नाही. अशा वेळी सोयाबीन दूध हा एक पर्याय म्हणून पुढे येत आहे. […]