Revolution in solar : सौर निर्जलीकरणात क्रांती , कार्यक्षमता तिपटीने वाढली !
ऊर्जा क्षेत्रातील संशोधन संस्थांनी सौर निर्जलीकरण तंत्रज्ञानात क्रांतिकारी प्रगती साधली असून, कार्यक्षमता तिपटीने वाढविण्यात यश मिळवले आहे. या नव्या तंत्रज्ञानामुळे ग्रामीण भागातील पाणीटंचाई कमी करण्यास मोठी मदत होणार आहे. विशेषतः शेतीसाठी आवश्यक असलेले स्वच्छ पाणी, औद्योगिक वापरासाठी लागणारे शुद्ध पाणी आणि घरगुती गरजांसाठी सुरक्षित पाणी उपलब्ध करून देण्याच्या दृष्टीने ही कामगिरी ऐतिहासिक ठरली आहे. तंत्रज्ञानातील […]
Feeding management : उन्हाळ्यातील जनावरांचे आहार व्यवस्थापन ,वाचा सविस्तर …
उन्हाळा हा केवळ माणसांसाठीच नव्हे तर जनावरांसाठीही कठीण काळ ठरतो. तापमान वाढल्यामुळे जनावरांच्या शरीरातील पाण्याचे प्रमाण कमी होते, भूक मंदावते, दूध उत्पादन घटते आणि रोगप्रतिकारक शक्तीवरही परिणाम होतो. अशा परिस्थितीत शेतकऱ्यांनी जनावरांच्या आहार व्यवस्थापनाकडे विशेष लक्ष देणे आवश्यक आहे. योग्य आहार, पाणीपुरवठा आणि पोषणपूरक उपाययोजना केल्यास उन्हाळ्यातील आव्हाने सहज पेलता येतात. पाणीपुरवठा आणि थंडावा उन्हाळ्यात […]
Dairy industry : दुग्ध व्यवसायाचा उभारला देसाईंनी कोकणात आदर्श, वाचा सविस्तर …
कोकणातील पारंपरिक शेती व बागायती व्यवसायाला नवा आयाम देत देसाई कुटुंबाने दुग्ध व्यवसायात आदर्श निर्माण केला आहे. ग्रामीण भागातील शेतकऱ्यांना केवळ नारळ, आंबा किंवा भातावर अवलंबून राहावे लागते, अशी धारणा मोडून काढत त्यांनी आधुनिक तंत्रज्ञान, शिस्तबद्ध व्यवस्थापन आणि बाजारपेठेतील मागणी यांचा संगम साधला. आज त्यांच्या दुग्ध व्यवसायामुळे केवळ त्यांच्या गावातच नव्हे तर संपूर्ण कोकणात शेतकऱ्यांना […]
Climate change : हवामान बदलाचे वाढते संकट आणि उपायांची गरज, वाचा सविस्तर …
संकटाची तीव्रता जगभरात हवामान बदलाचे संकट दिवसेंदिवस तीव्र होत चालले आहे. तापमानातील असामान्य वाढ, पावसाच्या पद्धतीतील बदल, दुष्काळ, पूर, वादळे यांसारख्या नैसर्गिक आपत्तींची वारंवारता वाढली आहे. महाराष्ट्रासारख्या कृषिप्रधान राज्यात शेतकऱ्यांना याचा सर्वाधिक फटका बसतो. कधी पावसाचा अतिरेक तर कधी पावसाचा पूर्ण अभाव, यामुळे शेतीचे उत्पादन घटते आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्था डळमळते. जागतिक पातळीवरही समुद्राची पातळी वाढत […]
Increased multi-cropping : बहुपीक पद्धतीतून वाढविले उत्पन्नाचे स्रोत पहा सविस्तर …
बहुपीक पद्धतीतून वाढविले उत्पन्नाचे स्रोत पहा सविस्तर … प्रस्तावना भारतीय शेतीत पारंपरिक एकपीक पद्धतीला पर्याय म्हणून बहुपीक पद्धतीचा स्वीकार वाढत आहे. शेतकऱ्यांना हवामानातील अनिश्चितता, बाजारातील चढ-उतार आणि जमिनीच्या सुपीकतेतील घट यांचा सामना करावा लागत असताना बहुपीक पद्धती ही एक प्रभावी उपाययोजना ठरत आहे. एका हंगामात विविध पिके घेऊन शेतकरी केवळ जोखीम कमी करत नाहीत, तर […]
Mango export : गट शेतीतून आंबा निर्यात हब उभारणी शक्य…
महाराष्ट्रातील आंबा उत्पादक शेतकऱ्यांसाठी गट शेती हा एक नवा आशेचा किरण ठरत आहे. आंब्याची जागतिक मागणी वाढत असताना, लहान शेतकऱ्यांना स्वतंत्रपणे निर्यात करणे कठीण जाते. मात्र गट शेतीच्या माध्यमातून एकत्रित उत्पादन, दर्जा नियंत्रण, पॅकिंग व विपणन यंत्रणा उभारल्यास आंबा निर्यात हब निर्माण करणे शक्य आहे. आंबा उत्पादनातील संधी महाराष्ट्रातील कोकण व मराठवाडा भाग आंबा उत्पादनासाठी […]
Prime Minister’s : पंतप्रधान कार्यालयाने कृषी मंत्रालयाकडून मागवली खत आणि रसायनांची माहिती, केंद्र सरकारकडून उपाययोजना सुरु ?
भारतातील शेती क्षेत्रावर सध्या खत आणि रसायनांच्या उपलब्धतेचा गंभीर प्रश्न निर्माण झाला आहे. याच पार्श्वभूमीवर पंतप्रधान कार्यालयाने (PMO) कृषी मंत्रालयाकडून सविस्तर अहवाल मागवला आहे. या अहवालात देशभरातील खतांचा साठा, आयात-निर्यात स्थिती, रसायनांचा वापर, तसेच शेतकऱ्यांना होणाऱ्या अडचणींचा तपशील समाविष्ट असेल. या हालचालीमुळे केंद्र सरकार काही ठोस उपाययोजना आखण्याच्या तयारीत असल्याचे संकेत मिळत आहेत. खतांच्या तुटवड्याची […]
Sugar production : देशातील साखर उत्पादनात ८६ टक्के वाटा तीन राज्यांचा !
मुंबई, प्रतिनिधी – देशातील साखर उद्योग हा कृषी क्षेत्रातील सर्वात महत्त्वाचा व रोजगारनिर्मिती करणारा उद्योग मानला जातो. अलीकडील आकडेवारीनुसार, भारतातील एकूण साखर उत्पादनात तब्बल ८६ टक्के वाटा केवळ तीन राज्यांचा आहे. महाराष्ट्र, उत्तर प्रदेश आणि कर्नाटक ही तीन राज्ये देशातील साखर उत्पादनाची कणा मानली जातात. या राज्यांतील हवामान, ऊस लागवडीसाठी योग्य जमीन, तसेच सहकारी साखर […]
Animal husbandry : पशुपालन उद्योजकतेस मिळणार चालना !
ग्रामीण अर्थव्यवस्थेत पशुपालन हा एक महत्त्वाचा आधारस्तंभ मानला जातो. शेतीसोबतच पशुपालन हे शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढविणारे, रोजगारनिर्मिती करणारे आणि पोषणसुरक्षेला हातभार लावणारे क्षेत्र आहे. अलीकडच्या काळात शासनाने पशुपालन उद्योजकतेस चालना देण्यासाठी विविध योजना, अनुदाने आणि प्रशिक्षण कार्यक्रम राबविण्याचा निर्णय घेतला आहे. या उपक्रमामुळे ग्रामीण भागातील युवकांना रोजगाराच्या संधी उपलब्ध होतील, तर शेतकऱ्यांना अतिरिक्त उत्पन्नाचे साधन मिळेल. […]
Modern tools : फळे काढणीस उपयुक्त आधुनिक साधने ,शेतकऱ्यांसाठी नवी दिशा !
भारतातील कृषी क्षेत्रात फळबागा हा एक महत्त्वाचा घटक आहे. आंबा, डाळिंब, संत्री, केळी, चिकू, द्राक्षे अशा विविध फळपिकांमुळे शेतकऱ्यांना चांगला उत्पन्नाचा स्रोत मिळतो. मात्र फळे काढणी ही प्रक्रिया पारंपरिक पद्धतीने केल्यास वेळखाऊ, खर्चिक आणि कधी कधी फळांच्या गुणवत्तेलाही हानी पोहोचवणारी ठरते. यावर उपाय म्हणून आधुनिक तंत्रज्ञानावर आधारित साधनांचा वापर वाढत आहे. ही साधने केवळ शेतकऱ्यांचा […]