Modern age farming : नव्या युगाची शेती ,पॉलिहाउस ठरेल फायदेशीर गुंतवणूक !
नव्या युगाची शेती ,पॉलिहाउस ठरेल फायदेशीर गुंतवणूक ! पॉलिहाऊस तंत्रज्ञान हे शेतकऱ्यांसाठी आधुनिक, सुरक्षित आणि नफा वाढवणारे साधन ठरत आहे. नियंत्रित हवामान, कमी कीड-रोग, वर्षभर पिके घेण्याची क्षमता आणि ५ ते १० पट उत्पन्नवाढ ही याची मुख्य वैशिष्ट्ये आहेत. पॉलिहाऊस म्हणजे काय पॉलिहाऊस ही लोखंडी फ्रेमवर आधारित, प्लास्टिक किंवा पॉलीकार्बोनेट पत्र्यांनी झाकलेली रचना असते. यात […]
Agricultural technology development : कृषी तंत्रज्ञान विकासासाठी आंतरविद्याशाखीय गटकार्याची गरज , शाश्वत शेतीकडे वाटचाल !
बदलत्या शेतीचे आव्हान आजच्या काळात शेती ही केवळ पारंपरिक पद्धतींवर आधारित राहिलेली नाही. हवामानातील अनिश्चितता, मातीतील पोषणतत्वांची घट, कीड-रोगांचा वाढता प्रादुर्भाव आणि जागतिक बाजारपेठेतील स्पर्धा यामुळे शेतकऱ्यांना नवनवीन तंत्रज्ञानाची गरज भासत आहे. कृषी तंत्रज्ञान विकास हा एकट्या कृषीशास्त्रज्ञांच्या हातात राहिलेला नाही; तर त्यासाठी आंतरविद्याशाखीय गटकार्य आवश्यक ठरत आहे. अभियांत्रिकी, जैवतंत्रज्ञान, माहिती-तंत्रज्ञान, अर्थशास्त्र आणि समाजशास्त्र या […]
Jackfruit experiment : संत्रा पट्ट्यात फणसाचा प्रयोग , शाश्वत शेतीसाठी नवा अध्याय !
संत्रा पट्ट्याची पार्श्वभूमी विदर्भातील संत्रा पट्टा देशभरात प्रसिद्ध आहे. येथील हवामान, मातीची रचना आणि शेतकऱ्यांची मेहनत यामुळे संत्र्याचे उत्पादन मोठ्या प्रमाणावर होते. मात्र, गेल्या काही वर्षांत हवामानातील अनिश्चितता, पाणीटंचाई आणि रोगराईमुळे संत्रा पट्ट्यातील उत्पादनात चढ-उतार दिसून येत आहेत. या पार्श्वभूमीवर शेतकऱ्यांनी पर्यायी पिकांचा विचार सुरू केला आहे. फणसाचा प्रयोग संत्रा पट्ट्यात काही शेतकऱ्यांनी फणसाची लागवड […]
Goat rearing : नावडकरांनी शेतीला दिला शेळीपालनाचा सशक्त आधार , ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला नवा श्वास !
शेळीपालनाचा उदय नावडकर कुटुंबाने पारंपरिक शेतीसोबत शेळीपालनाचा मार्ग स्वीकारला आणि ग्रामीण भागात नवा आदर्श निर्माण केला. शेतीतील अनिश्चितता, हवामानातील बदल आणि बाजारातील चढ-उतार यामुळे शेतकऱ्यांना स्थिर उत्पन्न मिळवणे कठीण झाले होते. अशा परिस्थितीत शेळीपालनाने त्यांना आर्थिक स्थैर्य दिले. शेळ्यांचे दूध, मांस आणि शेण यांचा उपयोग करून त्यांनी शेतीला पूरक व्यवसाय उभारला. आर्थिक स्थैर्याचा आधार शेळीपालनामुळे […]
Animal management : कमी खर्च, अधिक पोषण ,जनावरांचे व्यवस्थापन !
कमी खर्चात जनावरांचे खाद्य व चारा व्यवस्थापन हे आजच्या काळात पशुपालकांसाठी अत्यंत महत्त्वाचे ठरले आहे. योग्य नियोजन, स्थानिक साधनांचा वापर आणि संतुलित आहार दिल्यास दूध उत्पादन वाढते, खर्च कमी होतो आणि जनावरांचे आरोग्य टिकून राहते. कमी खर्चातील आहाराचे महत्त्व वाढत्या चारा खर्चामुळे शेतकऱ्यांना नफा कमी होत आहे. ज्वारी, बाजरी, मका, गव्हाचा कडबा, भात पेंढा यांसारखा […]
Tomato production : सुधारित तंत्रज्ञानामुळे टोमॅटो लागवडीत उत्पादनवाढीचा नवा अध्याय !
सुधारित तंत्रज्ञानामुळे टोमॅटो लागवडीत उत्पादनक्षमता वाढली असून महाराष्ट्रातील शेतकरी ठिबक सिंचन, सुधारित वाण, सेंद्रिय खतांचा वापर आणि रोगनियंत्रणाच्या काटेकोर उपाययोजनांमुळे ६० ते ७० टन प्रतिहेक्टरपर्यंत उत्पादन मिळवू शकत आहेत. हे बदल शेतकऱ्यांना बाजारपेठेत अधिक स्पर्धात्मक बनवत आहेत आणि निर्यात संधीही वाढवत आहेत. सुधारित तंत्रज्ञानाचा प्रभावठिबक सिंचन व ओलावा नियंत्रण यामुळे पाण्याचा कार्यक्षम वापर होतो. जैविक […]
Cotton cultivation : कपाशीच्या सघन लागवडीतून ३० टक्के उत्पादनवाढ! योग्य पेरणी अंतर किती असावे ?
कापूस हा महाराष्ट्रातील प्रमुख नगदी पिकांपैकी एक असून शेतकऱ्यांच्या अर्थकारणाचा पाया मानला जातो. गेल्या काही वर्षांत हवामानातील अनिश्चितता, कीड-रोगांचा प्रादुर्भाव आणि उत्पादन खर्च वाढल्यामुळे शेतकऱ्यांना मोठ्या संकटांचा सामना करावा लागत आहे. अशा परिस्थितीत सघन लागवड तंत्रज्ञान शेतकऱ्यांसाठी वरदान ठरत आहे. योग्य पेरणी अंतर ठेवून केलेल्या सघन लागवडीमुळे उत्पादनात तब्बल ३० टक्क्यांपर्यंत वाढ झाल्याचे कृषी तज्ञांनी […]
Seed sowing : पेरणीपूर्वी करा बियाण्याची उगवणक्षमता तपासणी !
कृषी क्षेत्रात खरीप हंगाम जवळ आला की शेतकऱ्यांच्या मनात सर्वात मोठा प्रश्न असतो – पेरणीसाठी वापरले जाणारे बियाणे योग्य आहे का? बियाण्याची उगवणक्षमता तपासणी ही पेरणीपूर्वीची अत्यावश्यक प्रक्रिया आहे. कारण, उगवणक्षमता कमी असलेले बियाणे वापरल्यास पिकांची उगवण कमी होते, उत्पादन घटते आणि शेतकऱ्यांना आर्थिक तोटा सहन करावा लागतो. त्यामुळे कृषी तज्ञांचा सल्ला असा आहे की […]
water and soil : जल, मृदा संधारणास द्या प्राधान्य !
कृषी क्षेत्रात शाश्वत उत्पादनासाठी जल व मृदा संधारणाला प्राधान्य देणे ही काळाची गरज बनली आहे. हवामानातील अनिश्चितता, पावसाचे बदलते स्वरूप, भूजलसाठ्याची घट आणि मातीची धूप यामुळे शेतकऱ्यांना मोठ्या संकटांचा सामना करावा लागत आहे. त्यामुळे कृषी तज्ञांचा सल्ला असा आहे की शेतकऱ्यांनी पिकांच्या उत्पादनाबरोबरच मृदा व जलसंधारणाच्या उपाययोजनांना अग्रक्रम दिला पाहिजे. जलसंधारणाचे महत्त्व जलसंधारण म्हणजे पावसाचे […]
Sow kharif : घाई नको, पुरेसा पाऊस झाल्यावरच खरीप पेरणी करा !
कृषी क्षेत्रात खरीप हंगाम हा शेतकऱ्यांसाठी अत्यंत महत्त्वाचा मानला जातो. मात्र, खरीप पेरणीसाठी योग्य वेळ आणि पुरेसा पाऊस यांचा विचार करणे अत्यावश्यक आहे. अनेकदा शेतकरी घाईघाईत पेरणी करून बसतात आणि नंतर पावसाचा तुटवडा किंवा अनियमितता आल्याने उत्पादनावर परिणाम होतो. त्यामुळे कृषी तज्ञांचा सल्ला असा आहे की खरीप पेरणीसाठी घाई करू नये, तर पुरेसा पाऊस झाल्यावरच […]