Watershed boosts sericulture : पाणलोटामुळे रेशीम शेतीला चालना , व्यवस्थापनाचे नवे अध्याय !
रेशीम शेती ही ग्रामीण भागातील शेतकऱ्यांसाठी आर्थिक स्थैर्याचा महत्त्वाचा मार्ग ठरत आहे. मात्र, या शेतीला टिकाऊपणा आणि उत्पादनक्षमता देण्यासाठी पाणलोट व्यवस्थापनाची भूमिका अत्यंत निर्णायक ठरते. पाणलोट क्षेत्रातील जलसंधारण, मृदसंधारण आणि संसाधनांचे योग्य नियोजन केल्यास रेशीम शेतीला दीर्घकालीन चालना मिळते. या संदर्भात विविध तांत्रिक उपाययोजना, शेतकऱ्यांचे अनुभव आणि सरकारी योजनांची सांगड घालून एक सशक्त व्यवस्थापन मॉडेल […]
Pruning for cluster : घडनिर्मितीसाठी एप्रिल छाटणीचे शास्त्रीय व्यवस्थापन !
एप्रिल छाटणीच्या बागेमध्ये घडनिर्मितीचे व्यवस्थापन हे द्राक्ष उत्पादकांसाठी अत्यंत महत्त्वाचे ठरते. योग्य छाटणी, खत व्यवस्थापन, रोगनियंत्रण आणि हवामानाशी जुळवून घेतलेले उपाय यामुळे दर्जेदार व बाजारपेठेला आकर्षक घड तयार होतात. एप्रिल छाटणीचे महत्त्व एप्रिल छाटणी ही द्राक्ष बागेत पुढील हंगामासाठी घडनिर्मितीची पायाभरणी करते.या काळात काडी पक्वता, सशक्त फुटी आणि सूक्ष्म घड निर्मिती यावर भर दिला जातो.चुकीची […]
Work of farmers : दोडक्याच्या वेलीवर फुलवली समृद्धी ,शेतकऱ्यांच्या मेहनतीला नवा आयाम !
दोडक्याच्या शेतीतून आर्थिक बळकटी दोडका हे महाराष्ट्रातील पारंपरिक भाजीपाला असून त्याची शेती ग्रामीण भागात मोठ्या प्रमाणावर केली जाते. कमी खर्चात जास्त उत्पादन देणारे हे पीक शेतकऱ्यांसाठी आर्थिक बळकटीचे साधन ठरत आहे. विशेषतः उन्हाळा व खरीप हंगामात दोडक्याची मागणी वाढते. बाजारात दर चांगले मिळाल्याने शेतकऱ्यांना थेट उत्पन्न वाढते. अनेक शेतकरी आता दोडक्याची शेती व्यावसायिक पद्धतीने करत […]
Planning for Kharif : रिसोड तालुक्यात पाऊण लाख हेक्टरवर खरीप पेरणीचे नियोजन , शेतकऱ्यांसाठी नवा अध्याय !
खरीप हंगामाची तयारी रिसोड तालुक्यात यंदा खरीप हंगामासाठी तब्बल पाऊण लाख हेक्टर क्षेत्र निश्चित करण्यात आले आहे. या नियोजनामुळे शेतकऱ्यांना उत्पादनवाढीची नवी संधी मिळणार आहे. तालुक्यातील कृषी विभागाने पिकांच्या विविधतेवर भर देत शेतकऱ्यांना मार्गदर्शन सुरू केले आहे. पिकांचे नियोजन सोयाबीन हे प्रमुख पीक म्हणून ठरवले गेले असून मोठ्या प्रमाणावर पेरणी होणार आहे. कापूस व तूर […]
Laser weeding : शेतात येतंय ‘लेझर विडिंग’ तंत्रज्ञान , तणनियंत्रणाची नवी क्रांती !
तणनियंत्रणातील नवा अध्याय शेतकऱ्यांसाठी तण ही कायमची डोकेदुखी ठरली आहे. पारंपरिक पद्धतींमध्ये तण काढण्यासाठी मजुरीवर अवलंबून राहावे लागते, तर रासायनिक तणनाशकांचा वापर केल्यास माती व पिकांच्या गुणवत्तेवर परिणाम होतो. अशा परिस्थितीत लेझर विडिंग तंत्रज्ञान हे आधुनिक उपाय म्हणून समोर आले आहे. या तंत्रज्ञानात विशेष लेझर किरणांचा वापर करून तण नष्ट केले जाते, ज्यामुळे पिकांना हानी […]
Animal management : चाराटंचाईच्या पार्श्वभूमीवर जनावरांचे व्यवस्थापन ,शेतकऱ्यांसाठी मार्गदर्शक उपाययोजना …
ग्रामीण भागात पावसाळ्याच्या अनिश्चिततेमुळे व उन्हाळ्यातील दुष्काळी परिस्थितीमुळे चाराटंचाई ही शेतकऱ्यांसाठी मोठी समस्या ठरते. जनावरांच्या पोषणासाठी आवश्यक असलेला हिरवा व कोरडा चारा कमी पडल्याने दूध उत्पादन घटते, जनावरांची रोगप्रतिकारक शक्ती कमी होते आणि आर्थिक नुकसान वाढते. या पार्श्वभूमीवर शेतकऱ्यांनी योग्य नियोजन करून जनावरांचे व्यवस्थापन करणे अत्यावश्यक ठरते. चाराटंचाईची कारणे व परिणाम चाराटंचाई ही प्रामुख्याने अनियमित […]
Pre-sowing seed : पेरणीपूर्व बीजप्रक्रिया ,कीड-रोग नियंत्रणाची गुरुकिल्ली !
भारतीय शेतीत बीजप्रक्रियेचं महत्त्व अनेकदा दुर्लक्षित केलं जातं. मात्र, पेरणीपूर्व बीजप्रक्रिया ही शेतकऱ्यांसाठी कीड-रोग नियंत्रणाची सर्वात प्रभावी गुरुकिल्ली मानली जाते. योग्य बीजप्रक्रियेच्या माध्यमातून शेतकरी पिकांच्या सुरुवातीच्या टप्प्यातील रोगांचा धोका कमी करू शकतो, उत्पादनात वाढ करू शकतो आणि खर्चात बचत साधू शकतो. बीजप्रक्रियेची गरज बीजप्रक्रिया महत्त्व शेतकऱ्यांसाठी का आवश्यक आहे, याची काही ठळक कारणं पुढीलप्रमाणे आहेत: […]
Avoid the dangers : पावसाळ्याचा धोका टाळा ,घटसर्प, फऱ्या, लाळ्या-खुरकुत यांसाठी लसीकरण अनिवार्य !
पावसाळ्यापूर्वी जनावरांना घटसर्प, फऱ्या, लाळ्या-खुरकुत, फाशी, पीपीआर, आंत्रविषार, देवी यांसारख्या रोगांविरुद्ध लसीकरण करणे अत्यावश्यक आहे. लसीकरण नेहमी पावसाळा सुरू होण्याआधीच करावे, कारण रोगप्रतिकारशक्ती निर्माण होण्यासाठी किमान १५ दिवस लागतात. पावसाळ्यापूर्वी जनावरांचे लसीकरण : शेतकऱ्यांसाठी मार्गदर्शक पावसाळा आणि रोगांचा संबंध पावसाळ्यात आर्द्रता वाढल्यामुळे जनावरांमध्ये संसर्गजन्य रोगांचा प्रादुर्भाव मोठ्या प्रमाणावर होतो. गाई, म्हशी, शेळ्या, मेंढ्या यांना घटसर्प, […]
Cash crops : नगदी पिकांना दिली आर्थिक शिस्तीची जोड , शाश्वत शेतीकडे वाटचाल !
भारतीय शेतीत नगदी पिकांचा (कापूस, ऊस, तंबाखू, डाळिंब, केळी इ.) मोठा वाटा आहे. या पिकांमुळे शेतकऱ्यांना तात्काळ उत्पन्न मिळते, परंतु त्याच वेळी बाजारातील चढ-उतार, उत्पादन खर्च, कर्जबाजारीपणा आणि अनियंत्रित गुंतवणूक यामुळे शेतकरी आर्थिक अस्थिरतेत अडकतो. यावर उपाय म्हणून कृषी तज्ज्ञांनी आणि धोरणकर्त्यांनी नगदी पिकांना आर्थिक शिस्तीची जोड देण्याचा आग्रह धरला आहे. आर्थिक शिस्तीची गरज नगदी […]
Agriculture Department : कृषी विभागाच्या विविध योजना ,शेतकऱ्यांसाठी विकासाचा नवा अध्याय …
कृषी हा भारतीय अर्थव्यवस्थेचा कणा आहे. महाराष्ट्रातील शेतकरी वर्गाला सक्षम करण्यासाठी कृषी विभागाने अनेक योजना राबवल्या आहेत. या योजनांचा उद्देश शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढवणे, उत्पादनक्षमता सुधारणा करणे, तसेच शाश्वत शेतीकडे वाटचाल घडवणे हा आहे. कृषी विभागाच्या विविध योजनांमुळे शेतकऱ्यांना आधुनिक तंत्रज्ञान, आर्थिक मदत, प्रशिक्षण आणि बाजारपेठेतील संधी उपलब्ध होत आहेत. सिंचन व जलसंधारण योजना जळसंधारण योजना […]