Potato producer : सोयाबीननंतर बटाट्याची कमाल; तीन महिन्यांत २ लाखांची कमाई, वाचा सविस्तर…

Potato producer : सोयाबीन पिकानंतर कमी कालावधीत नगदी पीक घेऊनही भरघोस उत्पन्न मिळवता येते, याचे प्रेरणादायी उदाहरण धारूर येथील तरुण शेतकरी जयदत्त सर्जेराव शिनगारे यांनी घालून दिले आहे. अवघ्या तीन महिन्यांच्या कालावधीत त्यांनी एक एकर क्षेत्रातून सुमारे दोन लाख रुपयांचे बटाटा उत्पादन घेत केवळ आर्थिक यश मिळवले नाही, तर नियोजनबद्ध शेती, योग्य व्यवस्थापन आणि बाजारपेठेचा अभ्यास यांचे महत्त्वही अधोरेखित केले आहे. त्यांच्या या यशामुळे परिसरातील इतर शेतकऱ्यांनाही पिकांची विविधता आणि कमी कालावधीतील नगदी पिकांकडे वळण्याची प्रेरणा मिळत आहे.

सोयाबीननंतर बटाट्याचा प्रयोग
सोयाबीन पीक काढल्यानंतर शिनगारे यांनी ४० गुंठे क्षेत्रात ‘पोखराज बी’ जातीच्या बटाट्याची लागवड करून पीकपद्धतीत नाविन्य दाखवले. यासाठी त्यांनी सुमारे ८ क्विंटल बियाण्याचा वापर केला. योग्य मशागत, वेळेवर तणनियंत्रण, नियोजित फवारणी आणि प्रभावी पाणी व्यवस्थापन या बाबींवर विशेष लक्ष दिल्यामुळे अवघ्या तीन महिन्यांत पीक काढणीस सज्ज झाले. लागवड ते काढणीपर्यंत एकूण सुमारे ६५ हजार रुपयांचा खर्च झाला असून त्यात बियाणे, मशागत, औषधे, मजुरी आणि काढणीचा समावेश आहे. नियोजनबद्ध शेती आणि तांत्रिक शिस्त पाळल्यास कमी कालावधीतही चांगला आर्थिक परतावा मिळू शकतो, हे या प्रयोगातून स्पष्ट झाले आहे.

१५० क्विंटल उत्पादनाचा अंदाज
४० गुंठे क्षेत्रातून सुमारे १५० क्विंटल बटाट्याचे उत्पादन मिळण्याचा अंदाज व्यक्त करण्यात येत आहे. उत्पादन समाधानकारक असले तरी सध्या बाजारात बटाट्याचा दर प्रतिकिलो १५ रुपयांपर्यंत घसरल्याने अपेक्षित नफा मिळत नसल्याची खंत शिनगारे यांनी व्यक्त केली. काही दिवसांपूर्वी हाच दर ३० रुपये प्रतिकिलो होता; त्या वेळी विक्री झाली असती तर उत्पन्न जवळपास दुपटीने वाढले असते, असे ते सांगतात. तरीही सध्याच्या दरात काहीशी घट झाली असली, तरी कमी कालावधीत नगदी पीक घेण्याचा त्यांचा प्रयोग यशस्वी ठरल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले आहे. योग्य बाजारपेठेची निवड आणि साठवणुकीच्या सुविधा उपलब्ध झाल्यास अशा पिकांमधून अधिक स्थिर आणि समाधानकारक उत्पन्न मिळू शकते.

बाजारभाव स्थिर राहणे गरजेचे
सोयाबीन काढल्यानंतर ४० गुंठे क्षेत्रात बटाट्याची लागवड करून अवघ्या तीन महिन्यांत चांगले उत्पादन मिळाल्याचा अनुभव शेतकऱ्याने मांडला आहे. उत्पादन समाधानकारक असले तरी बाजारभाव प्रतिकिलो १५ रुपयांपर्यंत घसरल्याने अपेक्षित नफा मिळत नसल्याची खंत त्यांनी व्यक्त केली; दर ३० रुपये असता तर उत्पन्न अधिक वाढले असते, असे ते सांगतात. या प्रयोगातून सोयाबीननंतर कमी कालावधीत बटाट्यासारखे नगदी पीक घेणे शक्य असल्याचे स्पष्ट झाले आहे. मात्र उत्पादनाइतकेच बाजारभाव स्थिर राहणेही शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाचे असल्याचे मत पुढे येत आहे. नियोजनबद्ध शेती, योग्य जातीची निवड आणि वेळेवर मशागत यामुळे कमी कालावधीतही चांगले उत्पन्न मिळवता येते, हे धारूरच्या या तरुण शेतकऱ्याने सिद्ध करून दाखवले आहे.