Solar yojana : मागेल त्याला सोलर पंप योजनेबाबत अनेक शेतकरी नाराजी व्यक्त करत असून निकृष्ट दर्जाची सेवा, सोलर पंपातील वारंवार होणारे बिघाड किंवा पैसे भरूनही यंत्रणा न मिळणे अशा विविध तक्रारी पुढे येत आहेत. अशा परिस्थितीत अफवा किंवा अनौपचारिक मार्गांऐवजी अधिकृत तक्रार नोंदवणे अत्यंत आवश्यक आहे. सौर कृषीपंपाबाबत कोणतीही अडचण असल्यास शेतकऱ्यांनी महावितरणच्या मध्यवर्ती ग्राहक तक्रार सेवा केंद्राशी संपर्क साधून आपली तक्रार नोंदवावी. यासाठी १८००-२३३-३४३५ किंवा १८००-२१२-३४३५ हे टोल फ्री क्रमांक उपलब्ध आहेत. नोंदवलेली तक्रार संबंधित एजन्सीकडे पाठवली जाते आणि त्यानंतर तक्रारीचे निवारण करण्याची प्रक्रिया सुरू होते. सर्व कागदपत्रे, पावत्या आणि अर्ज क्रमांक जवळ ठेवल्यास कार्यवाही अधिक सुलभ व जलद होऊ शकते.
सौर कृषी पंपासंदर्भात कोणतीही अडचण असल्यास शेतकऱ्यांनी अधिकृत मार्गाने तक्रार नोंदवणे आवश्यक आहे. त्यासाठी महावितरणच्या अधिकृत पोर्टलवर जाऊन “सौर पंप तक्रार” (Solar Pump Complaint) या पर्यायावर क्लिक करावे. तक्रार नोंदवताना लाभार्थी क्रमांक, मोबाईल नंबर, जिल्हा, तालुका आणि गाव यांची अचूक माहिती देणे आवश्यक असते. तसेच १८००-२३३-३४३५ या टोल-फ्री क्रमांकावर संपर्क साधूनही तक्रार नोंदवता येते. सौर कृषी पंप बसवल्यानंतर पाच वर्षे देखभाल आणि दुरुस्तीची जबाबदारी संबंधित कंपनीवर असते, त्यामुळे या कालावधीत येणाऱ्या बिघाडाबाबत कंपनीकडून योग्य सेवा मिळणे हा लाभार्थ्यांचा अधिकार आहे. योग्य माहिती आणि कागदपत्रांसह तक्रार केल्यास निवारणाची प्रक्रिया अधिक जलद आणि परिणामकारक ठरते.
सौर पंपाबाबत तक्रार करण्यापूर्वी काही प्राथमिक बाबी स्वतः तपासणे उपयुक्त ठरते. पंप काम करत नसल्यास सर्वप्रथम कंट्रोलरवरील त्रुटी कोड (Error Code) आणि दर्शविणारे इंडिकेटर लाईट्स नीट पाहावेत, कारण त्यातून बिघाडाचे स्वरूप समजू शकते. त्यानंतर पॉवर इनपुट योग्य येत आहे का, सोलर पॅनलवर सावली तर नाही ना, तसेच सर्व वायर जोड्या (Connections) घट्ट आणि सुरक्षित आहेत का याची खात्री करावी. या प्राथमिक तपासणीनंतरही समस्या कायम राहिल्यास संबंधित कंपनी किंवा महावितरणकडे अधिकृत तक्रार नोंदवणे हा पुढील योग्य टप्पा ठरतो, ज्यामुळे निवारणाची प्रक्रिया अधिक स्पष्ट आणि सुलभ होते.
एक उदाहरण पाहिले तर समस्या किती गांभीर्याची असू शकते हे लक्षात येते. बोदवड तालुकातील निमखेड येथील शेतकरी पुखराज जैन यांनी डिसेंबर २०२४ मध्ये संबंधित रक्कम भरली; मात्र वर्ष उलटूनही त्यांना सोलर पंप मिळालेला नाही, असा त्यांचा आरोप आहे. पंप मिळावा यासाठी त्यांनी वारंवार अर्ज व पाठपुरावा केला, तरीही ठोस कार्यवाही झालेली नसल्याचे ते सांगतात. अशा परिस्थितीत सर्व पावत्या, अर्ज क्रमांक आणि संवादाची नोंद सुरक्षित ठेवून अधिकृत तक्रार नोंदवणे, तसेच संबंधित यंत्रणेकडे लेखी पाठपुरावा करणे आवश्यक ठरते, जेणेकरून प्रकरणाला गती मिळून लाभार्थ्याला न्याय मिळू शकेल.
